Sot flotilja pro-Gazës niset drejt Sazanit: Pse Shqipëria hyn në protestën ndërkombëtare kundër projekteve të Kushner

Sazani do të jetë sot destinacioni i një mobilizimi që e nxjerr protestën kundër projekteve të lidhura me Jared Kushner përtej kufijve të Shqipërisë. Më 20 gusht, një delegacion i Global Sumud Flotilla do të nisë nga Brindisi drejt ishullit shqiptar, pas një dite aktivitetesh politike, kulturore dhe publike në Itali. Në qendër janë Sazani dhe Zvërneci, por edhe Gaza: organizatorët i lidhin këto çështje përmes debatit mbi territorin, pronësinë, mjedisin dhe modelet e zhvillimit që vendosen mbi komunitetet lokale.

Sipas programit të publikuar, mobilizimi nis sot në orën 11:00 në Brindisi, me një konferencë për shtyp në Bar Betty, në Viale Regina Margherita 6.

Në të pritet të marrin pjesë Tony La Piccirella dhe Yazan Issa nga Global Sumud Flotilla, aktivistja shqiptare Klara Osma, si dhe përfaqësues të organizatave që mbështesin kauzën palestineze dhe nismat kundër riarmatimit.

Organizatorët pritet të shpjegojnë aty objektivat e udhëtimit drejt Shqipërisë dhe arsyen pse një flotilje e njohur ndërkombëtarisht për misionet e saj drejt Gazës ka vendosur këtë herë kursin për në Sazan.

Në orën 18:00, mobilizimi zhvendoset në Piazza San Teodoro D’Amasea, përballë Palazzo Montenegro, me diskutime, dëshmi, muzikë dhe performanca artistike. Në aktivitet janë njoftuar akademikë, aktivistë të diasporës shqiptare, përfaqësues të Global Sumud dhe artistë italianë e shqiptarë.

Por momenti kryesor është planifikuar për orën 22:00.

Në atë orë anijet e Global Sumud do të lënë portin e Brindisit dhe do të marrin kursin drejt Shqipërisë. Sipas njoftimeve për mobilizimin, bëhet fjalë për tre anije, me aktivistë të Global Sumud, pjesëtarë të diasporës dhe përfaqësues të lëvizjeve të tjera që i janë bashkuar nismës.

Destinacioni simbolik dhe politik është Sazani.

Po çfarë lidhjeje ka Gaza me Sazanin?

Kjo është edhe pjesa që e bën mobilizimin e 20 gushtit shumë më të gjerë sesa një protestë lokale kundër një projekti turistik.

Global Sumud Flotilla është një lëvizje ndërkombëtare civile e krijuar rreth misioneve detare drejt Gazës, me synimin e deklaruar për të çuar ndihma humanitare dhe për të sfiduar bllokadën izraelite të territorit palestinez.

Gjatë vitit 2026, anije të kësaj flotiljeje janë nisur drejt Gazës dhe janë interceptuar nga forcat izraelite. Pikërisht nga kjo histori vjen edhe pesha politike e emrit Global Sumud.

Tani një pjesë e aktivistëve po zhvendoset nga rruga drejt Gazës në një itinerar të ri, Brindisi-Sazan.

Organizatorët argumentojnë se, megjithëse Gaza dhe Shqipëria janë realitete krejtësisht të ndryshme, debati që ata kërkojnë të ngrenë është i njëjtë: kush vendos për territorin, kush ka të drejtë ta transformojë atë dhe çfarë ndodh me komunitetet që jetojnë aty kur përballë tyre vendosen projekte të mëdha ekonomike.

Lidhja bëhet edhe më e drejtpërdrejtë për shkak të një emri: Jared Kushner.

Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump dhe themelues i Affinity Partners, është i lidhur me planet e investimeve turistike në Shqipëri, të cilat kanë përfshirë Sazanin dhe zonën e Zvërnecit.

Në të njëjtën kohë, Kushner ka pasur një rol qendror në diskutimet amerikane për të ardhmen dhe rindërtimin e Gazës. Në janar të këtij viti ai prezantoi në Davos një vizion zhvillimi për territorin palestinez pas luftës, me ndërtime të reja, infrastrukturë dhe zona turistike. Ky diskutim pasoi edhe idenë e Donald Trump për transformimin e Gazës në një lloj “Riviere” të Lindjes së Mesme, një propozim që shkaktoi kundërshtime të forta ndërkombëtare për shkak të çështjes së zhvendosjes së palestinezëve dhe pronësisë së tokës.

Për aktivistët, pikërisht ky paralelizëm është politikisht i rëndësishëm.

Në thirrjen për mobilizimin drejt Sazanit, ata e paraqesin zhvillimin turistik të territorit si pjesë të një modeli ku toka trajtohet para së gjithash si aset ekonomik. Për këtë arsye kanë futur në të njëjtën protestë Sazanin, Zvërnecin dhe Gazën, edhe pse kontekstet historike, juridike dhe politike të tyre janë krejt të ndryshme.

Një tjetër emër që del në qendër të kësaj përplasjeje është Alex Soros. Sipas informacioneve që kanë qarkulluar rreth mobilizimit, roli i tij nuk kufizohet vetëm te jehona publike që i ka dhënë “Flamingo Revolution”. Pretendohet se Soros qëndron pas mbështetjes së lëvizjes ndërkombëtare që sot merr drejtimin e Sazanit dhe se ai ka kërkuar nga Edi Rama të tërhiqet nga projektet e Sazanit dhe Zvërnecit.

Madje, në të njëjtën narrativë flitet edhe për përplasje të drejtpërdrejtë mes Soros dhe Ramës për të ardhmen e këtyre projekteve, me kryeministrin që pretendohet se ka refuzuar të tërhiqet. Këto pretendime nuk janë konfirmuar publikisht nga palët, por fakti është se ai i ka dhënë publikisht mbështetje protestës kundër projektit të lidhur me Jared Kushner. Kështu, mobilizimi i 20 gushtit merr edhe një dimension të fortë politik: projekti i Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump, përballë një proteste së cilës Alex Soros i ka dhënë publikisht jehonë dhe mbështetje, ndërsa sot Global Sumud e çon atë nga brigjet shqiptare në një aksion ndërkombëtar në Adriatik.

Nga flamingot në Shqipëri, te flotilja në Adriatik

Mobilizimi vjen pas protestave që kanë kundërshtuar projektet e zhvillimit në bregdet dhe veçanërisht ndërhyrjen në zonën pranë Vjosë-Nartës dhe Zvërnecit, një territor me rëndësi të veçantë mjedisore.

Debati është përqendruar te ndikimi që zhvillimi turistik mund të ketë mbi ekosistemin, tokat, habitatet natyrore dhe veçanërisht zonat ku gjenden flamingot. Pikërisht prej tyre protesta mori edhe simbolin e saj: flamingon rozë.

Çështja është zgjeruar më tej edhe për shkak të konflikteve mbi pronësinë e tokës në Zvërnec. Banorë të zonës kanë pretenduar se prona të përfshira në zhvillim u përkasin familjeve të tyre dhe kanë kundërshtuar mënyrën se si territori është futur në projekt.

Debati ka kaluar tashmë edhe në nivel europian. Komisioni Europian ka ngritur shqetësime për respektimin nga Shqipëria të standardeve mjedisore të BE-së, ndërsa qeveria shqiptare ka mbrojtur investimet dhe ka argumentuar se zhvillimi do të realizohet duke respektuar kërkesat ligjore dhe mjedisore.

Kryeministri Edi Rama ka refuzuar publikisht idenë e tërheqjes nga projekti, duke e mbrojtur investimin si pjesë të zhvillimit ekonomik dhe turistik të vendit.

Kjo e vendos qeverinë sot përballë një situate të re: kundërshtimi nuk kufizohet më te protestuesit në Shqipëri.

Pse pikërisht Brindisi?

Edhe porti i nisjes është zgjedhur për një arsye simbolike.

Organizatorët e lidhin udhëtimin e sotëm me historinë e emigracionit shqiptar drejt Italisë dhe me anijen “Vlora”, e cila 35 vjet më parë mbërriti në brigjet e Pulias me mijëra shqiptarë.

Tani ata kërkojnë ta përmbysin drejtimin e asaj historie.

Në vitin 1991 shqiptarët kaluan Adriatikun drejt Italisë. Më 20 gusht 2026, aktivistë italianë, shqiptarë të diasporës dhe pjesëtarë të Global Sumud marrin rrugën e kundërt: nga Italia drejt Shqipërisë.

“Dy brigje” që, sipas organizatorëve, sot bashkohen rreth debatit mbi territorin dhe të drejtën e komuniteteve për të vendosur mbi të ardhmen e vendeve ku jetojnë.

Çfarë pritet të ndodhë sot?

Axhenda është e përcaktuar: në 11:00 konferenca për shtyp, në 18:00 mobilizimi publik dhe në 22:00 nisja e anijeve nga Brindisi drejt Shqipërisë.

Aktivitetet në qytetin italian do të vazhdojnë edhe pas largimit të flotiljes, me muzikë, iniciativa solidariteti dhe mbledhje fondesh për misionet e ardhshme.

Nëse programi zbatohet sipas planit, mbrëmjen e sotme Adriatiku do të bëhet skena e një proteste që vetëm pak muaj më parë ishte një përplasje shqiptare për tokën, mjedisin dhe projektet turistike.

Tani në të hyjnë Global Sumud, aktivistët pro-Palestinë, diaspora shqiptare dhe organizata italiane, ndërsa në sfond qëndron edhe mbështetja publike që Alex Soros i ka dhënë “Flamingo Revolution”.

Në qendër vazhdon të mbetet Jared Kushner dhe projektet e lidhura me të në Shqipëri.

Pikërisht për këtë arsye 20 gushti mund të shënojë një pikë të rëndësishme për protestën: nga flamingot rozë në rrugët dhe sheshet shqiptare, në një flotilje që sonte do të lërë Brindisin dhe do të marrë kursin drejt Sazanit.