Gjatë kësaj jave, dy samite urgjente u mbajtën në Evropë, ndërsa presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dha deklarata shqetësuese, duke reflektuar frikën që përshkojn kryeqytetet nga Kievi deri në Londër.
Shqetësimi kryesor lidhet me mundësinë që Uashingtoni dhe Moska të arrijnë një marrëveshje për të ardhmen e Ukrainës, pa përfshirjen e Kievit dhe aleatëve evropianë të SHBA-së.
Zyrtarët amerikanë kanë mohuar synimin për të përjashtuar palët e tjera nga procesi, por sugjerimi se Evropa mund të mos jetë e pranishme në tryezën e negociatave ka ngjallur alarm të gjerë.
Për më tepër, atmosfera pozitive në takimin SHBA-Rusi në Riad më 18 shkurt ka shtuar shqetësimet mbi rrjedhën e mundshme të bisedimeve.
Në këtë situatë, dalin dy pyetje kryesore, a do të mund të arrijnë Uashingtoni dhe Moska një marrëveshje të pranueshme për të dyja palët për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë?
Dhe, nëse një marrëveshje e tillë arrihet, çfarë do të ndodhë me pozicionin e Ukrainës dhe aleatëve të saj evropianë?
Shtëpia e Bardhë ka deklaruar qartë se synon paqen, por nuk është e sigurt nëse e njëjta dëshirë ekziston edhe nga ana e Moskës.
Ndërkohë, i dërguari i posaçëm i Trumpit për Ukrainën dhe Rusinë, Mark Kellogg, vizitoi Kievin më 19 shkurt, vetëm disa orë pas sulmeve ajrore ruse që lanë rreth 250,000 persona pa energji elektrike në Odesë, ndërsa temperaturat ishin nën zero.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, deklaroi në Dumën shtetërore se “kriza nuk duhet të zgjidhet me një armëpushim”, duke sugjeruar se Kremlini synon kushte të forta për çdo marrëveshje të mundshme.
Skenari më i rrezikshëm për Ukrainën dhe Evropën është që Uashingtoni të pranojë një marrëveshje të tillë pa konsultimin e aleatëve të tij.
Zyrtarët amerikanë kanë pranuar se të dyja palët në konflikt do të duhet të bëjnë koncesione, por nuk kanë dhënë detaje mbi atë që mund të kërkojë Rusia.
Në një deklaratë më 15 shkurt, gjatë Konferencës së Sigurisë në Munih, Kellogg la të kuptohet se mund të ketë koncesione territoriale dhe një angazhim për të hequr dorë nga përdorimi i forcës.
Megjithatë, kritikët paralajmërojnë se SHBA-ja mund të jetë duke bërë lëshime të mëdha për të arritur një zgjidhje të shpejtë diplomatike.
Pyetja kryesore mbetet nëse Ukraina dhe Evropa refuzojnë një marrëveshje të tillë, çfarë do të ndodhë më pas?
Ministri i Jashtëm ukrainas, Andriy Sybiha, kur u pyet në Munih se si do të vepronte Ukraina në rast të një marrëveshjeje të pafavorshme, u përgjigj me vendosmëri:
“Ne e dimë si të rezistojmë. E kemi dëshmuar këtë në fushëbetejë”.
Megjithatë, pa mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-së, qëndresa e Ukrainës do të bëhej shumë më e vështirë. Sipas Institutit Kiel për Ekonomi Botërore, deri tani Evropa ka ofruar më shumë ndihmë totale për Ukrainën sesa SHBA-ja, duke përfshirë ndihmën ushtarake, financiare dhe humanitare.
Por Uashingtoni mbetet furnizuesi më i madh i ndihmës ushtarake, duke e bërë jetike mbështetjen e tij për Kievin.
Nëse SHBA-ja redukton përkrahjen e saj, Evropa do të duhet ta dyfishojë ndihmën e saj për Ukrainën për të mbuluar boshllëkun.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse vendet evropiane janë të gatshme dhe të afta ta bëjnë këtë, për shkak të kufizimeve fiskale dhe ndarjeve politike.
Për më tepër, diskutimet mbi një forcë të mundshme paqeruajtëse evropiane në Ukrainë pas një armëpushimi apo marrëveshjeje paqeje varen gjithashtu nga përfshirja dhe mbështetja e SHBA-së./ REL
