Edhe profesionistët e lirë kundër paketës fiskale: Qeveria kërkon më shumë taksa, por ku shkojnë paratë?

Kundërshtimet ndaj Paketës Fiskale 2027 po shtohen. Pas shqetësimeve të ngritura nga përfaqësues të biznesit, edhe Aleanca e Profesionistëve të Lirë (APL) del kundër ndryshimeve të propozuara nga qeveria, duke paralajmëruar se rritja e taksave mund të rëndojë bizneset, të frenojë investimet dhe të dobësojë konkurrueshmërinë e ekonomisë shqiptare.

Në qendër të kritikave nuk është vetëm rritja e barrës fiskale, por edhe një pyetje thelbësore: Pse qeveria kërkon më shumë para nga qytetarët dhe bizneset, ndërkohë që miliarda lekë nga buxheti mbeten të pashpenzuara ose evidentohen si dëm ekonomik dhe efekt financiar negativ?

Sipas APL-së, Paketa Fiskale 2027 nuk garanton përputhje të mjaftueshme mes objektivave të qeverisë dhe masave konkrete që propozon. Organizata paralajmëron se ndryshimet mund të sjellin kosto më të larta administrative, pasiguri për sipërmarrjet dhe ulje të aftësisë konkurruese të tyre.

14 miliardë lekë më shumë në arkën e shtetit, por kush do ta paguajë faturën?

Sipas relacioneve shoqëruese të paketës, qeveria synon të mbledhë rreth 14 miliardë lekë të ardhura neto shtesë në vit, ekuivalente me 0,6% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Ndryshimet e propozuara prekin drejtpërdrejt bizneset dhe konsumatorët:

• Tatimi mbi fitimin rritet nga 15% në 17%.

• Tatimi mbi dividendin pothuajse dyfishohet, nga 8% në 15%.

• TVSH-ja standarde rritet nga 20% në 21%.

• TVSH-ja për akomodimin turistik rritet nga 6% në 10%.

• TVSH-ja për ushqimet bazë ulet nga 20% në 6%.

• Në tatimin mbi të ardhurat personale propozohet shtimi i një norme prej 32%.

Për APL-në, këto ndryshime kërkojnë një analizë të hollësishme të pasojave ekonomike, përpara se të miratohen.

Nga 21,8% në 29,45%: Sa më shumë do të tatohet fitimi i bizneseve?

Një nga shqetësimet kryesore lidhet me rritjen e njëkohshme të tatimit mbi fitimin dhe dividendin.

Sipas përllogaritjeve të APL-së, barra e kombinuar tatimore për një biznes që shpërndan të gjithë fitimin rritet nga 21,8% në 29,45%.

Kjo do të thotë se, për çdo 100 lekë fitim përpara tatimit, biznesit aktualisht i mbeten 78,20 lekë pas tatimit mbi fitimin dhe dividendin, ndërsa me normat e propozuara do t’i mbeten 70,55 lekë.

Diferenca është 7,65 lekë më pak për çdo 100 lekë fitim, nëse shpërndahet i plotë.

APL paralajmëron se një barrë e tillë mund të ndikojë në vendimet për investime, zgjerimin e aktiviteteve dhe zhvillimin e projekteve të reja, duke kërkuar që qeveria të analizojë ndikimin mbi kapitalin vendas dhe konkurrueshmërinë rajonale.

Edhe bizneset e vogla në rrezik: Ulet pragu i TVSH-së

Një tjetër ndryshim i kundërshtuar është ulja e pragut të regjistrimit në TVSH nga 10 milionë në 5 milionë lekë xhiro vjetore.

Kjo masë do të përfshinte në sistemin e TVSH-së më shumë biznese, duke shtuar detyrimet për deklarime, dokumentacion dhe administrim tatimor.

APL argumenton se, pa kapacitete të mjaftueshme administrative, ndryshimi mund të rrisë kostot e përmbushjes së detyrimeve, pa garantuar formalizim më të madh të ekonomisë.

Organizata sjell në vëmendje se Fondi Monetar Ndërkombëtar ka sugjeruar një prag rreth 8 milionë lekë dhe trajtim të njëjtë për tatimpaguesit. APL kujton gjithashtu se edhe vetë qeveria ka argumentuar më parë se ulja e pragut nuk garanton domosdoshmërisht rritje të formalizimit.

TVSH më e lartë, çmime më të shtrenjta? Çfarë ndodh me konsumatorët?

Rritja e TVSH-së standarde nga 20% në 21% mund të ndikojë drejtpërdrejt në çmimet që paguajnë qytetarët.

Sipas përllogaritjeve të paraqitura nga APL, nëse çmimi pa TVSH mbetet i pandryshuar, rritja e normës standarde sjell një shtrenjtim prej rreth 0,83% të çmimit përfundimtar.

Nga ana tjetër, ulja e TVSH-së për ushqimet bazë nga 20% në 6% mund të ulë çmimet e tyre deri në 11,7%.

Megjithatë, organizata thekson se përfitimi i konsumatorëve nuk është automatik. Ai varet nga fakti nëse bizneset do ta reflektojnë plotësisht uljen e tatimit në çmimet e shitjes.

Kjo e bën të domosdoshëm vlerësimin e ndikimit real të paketës mbi fuqinë blerëse të familjeve.

Miliarda lekë të pashpenzuara dhe dëme financiare: Pse duhen taksa të reja?

Një nga pikat më të forta të kundërshtimit të APL-së lidhet me mënyrën se si menaxhohen paratë publike.

Organizata rendit tre tregues që, sipas saj, kërkojnë shpjegime përpara se qeveria të vendosë rritjen e taksave.

Sipas të dhënave të cituara në dokumentacionin e saj:

• 20,1 miliardë lekë janë të ardhurat e vitit 2026 mbi planin fillestar.

• 25,5 miliardë lekë është vlera e investimeve kapitale të parealizuara gjatë vitit 2025, kur realizimi arriti në 84%.

• 26,2 miliardë lekë është dëmi ekonomik dhe efekti financiar negativ i konstatuar nga Kontrolli i Lartë i Shtetit.

Këto shifra nuk përfaqësojnë të njëjtën kategori financiare dhe nuk mund të mblidhen si një shumë e vetme e humbur. Megjithatë, APL i përdor për të ngritur çështjen e eficiencës së shpenzimeve publike dhe të nevojës për të argumentuar të ardhurat shtesë që kërkon qeveria.

Sipas organizatës, përpara se t’u kërkohen më shumë para bizneseve dhe qytetarëve, duhet të shpjegohet qartë përse të ardhurat ekzistuese nuk janë të mjaftueshme dhe si do të përdoren fondet shtesë.

Ndryshime pa kohë të mjaftueshme për bizneset

Përveç barrës tatimore, APL kritikon edhe afatet e kufizuara të diskutimit të paketës.

Ndryshimet në taksa ndikojnë në mënyrën se si bizneset planifikojnë çmimet, kontratat, investimet dhe flukset e parasë. Miratimi i tyre pa konsultim të mjaftueshëm mund të krijojë pasiguri financiare dhe vështirësi në përshtatjen me detyrimet e reja.

Organizata kërkon që qeveria të mos e trajtojë rritjen e të ardhurave buxhetore si qëllim në vetvete, por të vlerësojë edhe pasojat mbi aktivitetin ekonomik.

APL kërkon rishikimin e paketës përpara miratimit

Në përfundim, Aleanca e Profesionistëve të Lirë kërkon rishikimin e Paketës Fiskale 2027, konsultim real me grupet e interesit dhe publikimin e një analize të plotë ekonomike e buxhetore për secilën masë.

Organizata kërkon veçanërisht rishqyrtimin e rritjes së tatimit mbi fitimin dhe dividendin, si dhe masa për mbrojtjen e biznesit të vogël dhe profesionistëve të lirë.

Me kundërshtimet që po shtohen, qeveria përballet me kërkesën për të shpjeguar jo vetëm sa më shumë synon të mbledhë nga taksat, por edhe pse kjo barrë shtesë është e nevojshme dhe çfarë ndikimi do të ketë mbi bizneset dhe qytetarët.