Të varfrit në Shqipëri kanë hyrë në një spirale dëshpëruese sigurimi serioz të ushqimit dhe nevojave bazike për jetën, të ngjashme me të varfrit në vendet më të varfra të Afrikës.
Këtë përkufizim e ka dhënë në raporton e fundit të saj Banka Botërore, referuar një studimi të përgatitur për Organizatën e Kombeve të Bashkuara deri në vitin 2031.
Sipas BB-së, “ende një përqindje e madhe e njerëzve sidomos në vendet në zhvillim dhe ato të varfra, përballen me mungesën e sigurisë ushqimore, që përfshin aksesin e kufizuar në ushqim, mungesën e shumëllojshmërisë së ushqimit dhe cilësinë e dobët të tij”.
Banka Botërore është ndalur në studimin e saj edhe te analizimi i situatës së popullsisë së varfër edhe në Shqipëri, referuar të dhënave të grumbulluara nga zyra e saj në Tiranë.
Sipas këtyre të dhënave, gjendja është mjaftë kritike pasi popullate e varfër në Shqipëri, që përfshihet në 20 përqindëshin e atyre që kanë nivelin më të ulët të të ardhurave, është shumë e ekspozuar ndaj pasigurisë ushqimore.
Të varfrit në Shqipëri rijnë edhe pa ngrënë
Sipas BB-së, 60% e popullsisë së varfër në Shqipëri janë të ekspozuar nga mungesa e ushqimit dhe cilësia jo e mirë e tij. Në të kundërt, të pasurit kanë një ekspozim më të ulët, pasi pak më pak se 10% e tyre, janë të ekspozuar ndaj këtij fenomeni.
Sipas përcaktimeve të raportit, Shqipëria renditet ndër vendet europiane me ekspozimin më të lartë të të varfërve ndaj mungesës së sigurisë ushqimore. Më keq se Shqipëria janë vetëm disa vende të Afrikës.
“Me krizën ekonomike që ka krijuar Covid-19, popullsia e paushqyer po rritet, pas një rënie prej një dekade”,- vëren BB.
Banka analizon se, nënushqyerja është e lidhur ngushtë me mungesën e sigurinë ushqimore. Pasiguria e ushqimit manifestohet në mënyra të ndryshme. Këto variojnë nga pasiguria rreth aftësisë për të marrë ushqim, pra që u duhet të bëjnë kompromis për cilësinë dhe shumëllojshmërinë e ushqimit, deri te mosngrënia për një ditë të tërë.
Frika dhe rreziku nga uria
Mund të konsiderohet si e pabesueshme për një vend të Ballkanit dhe Europës Juglindore, i synuar edhe nga shumë shtetas të vendeve afrikane kohët e fundit, që Shqipëria po precipiton ngadalë në varfërinë degjeneruese si shtetet në Afrikë.
Por mungesa e sigurisë ushqimore trajton kompleksitetin e urisë. Ky tregues dallon nga të tjerët se ka dalë nga një sondazh i drejtpërdrejtë me familjet me 8 pyetje dhe mbi një sërë përvojash të pasigurisë ushqimore në secilin vend.
Përgjigjet e tyre përdoren për të përcaktuar probabilitetin që një familje të përjetojë pasiguri të moderuar ose të rëndë të ushqimit.
Pasiguria e rëndë e ushqimit është e lidhur ngushtë me mosushqyerjen ose përjetimin e urisë. Edhe pse pasiguria e moderuar e ushqimit nuk mund të sinjalizojë drejtpërdrejt kequshqyerjen, ajo kap popullatën e prekshme nga kequshqyerja dhe shëndetin e dobët.
Të dhënat e tjera të INSTAT tregojnë se Shqipëria ka peshën më të lartë të shpenzimeve për ushqime në Europë në totalin e shportës, një tregues indirekt i varfërisë.
Sipas të dhënave që i referohen vitit 2019, rreth 41% e shpenzimeve totale shkonin për t’u ushqyer, përkundrejt 34% në Kosovë, 33% në Maqedoninë e Veriut, 27% në Bosnjë dhe më pak se 24% në Serbi e Mal të Zi. Ndërsa mesatarja e Bashkimit Europian e peshës së ushqimeve në totalin e shpenzimeve për konsum është 12%.
/Burimi: Banka Botërore; INSTAT/ Përshtati: GazetaReforma.com/
