Rama del hapur si diktator: Kërcënon shqiptarët me heqjen e shërbimeve që u mungojnë, shpërfill Kushtetutën dhe merr kompetencat e gjykatave!

Nga karrigia e pushtetit që financohet me taksat e qytetarëve, Edi Rama ka shpallur një tjetër seri kërcënimesh ndaj shqiptarëve që protestojnë kundër qeverisë së tij. Këtë herë, kryeministri paralajmëron ndërprerjen e shërbimeve shtetërore për familjet dhe kufizimin e aksesit në aeroporte, trena, hotele e mjete transporti. Një demonstrim i një koncepti autoritar të pushtetit, ku kryeministri flet sikur të kishte në dorë edhe kompetencat e prokurorisë, gjykatave dhe institucioneve që duhet të zbatojnë ligjin.

Absurditeti është i vështirë të tejkalohet: shqiptarët kanë dalë në protesta edhe për mungesën e shërbimeve publike, për arsimin, shëndetësinë dhe institucionet që nuk u përgjigjen nevojave të tyre. Ndërsa kryeministri, në vend që të japë llogari për këto mangësi, i kërcënon se do t’u mohojë edhe shërbimet që shteti ka detyrimin t’u garantojë.

Një kontradiktë që e ekspozon qartë mënyrën se si pushteti e koncepton marrëdhënien me qytetarin: jo si detyrim për t’i shërbyer, por si privilegj që mund t’ia japë ose t’ia marrë.

Gjatë një takimi me drejtuesit e sistemit bankar, Rama paralajmëroi se familjet e të miturve që shkaktojnë dëme gjatë protestave nuk do të përfitojnë asnjë shërbim nga shteti.

“Do t’i ndjekim këmbë këmbës. Ky nuk është një qëndrim për të folur, por është një informacion për të gjithë ata që janë ende me dhunën në mendje, që të largohen nga ajo rrugë një orë e më parë. Kushdo që ka një fëmijë të mitur duhet të kujdeset për të. Do t’ju vijë fatura në familje. Nuk do të marrë asnjë shërbim nga shteti familja e fëmijës që djeg pronën e tjetrit”, deklaroi ai.

Por shërbimet publike nuk janë pronë e kryeministrit. Nuk financohen nga xhepi i tij dhe nuk përbëjnë shpërblim për qytetarët që i binden qeverisë. Ato paguhen nga taksat e shqiptarëve, të cilët financojnë edhe pagën e Ramës, institucionin që ai drejton dhe të gjithë administratën shtetërore.

Kryeministri nuk është pronar i shtetit dhe qytetarët nuk janë nënshtetas që duhet të fitojnë miratimin e tij për të marrë shërbimet që u takojnë.

Kush ia dha Ramës kompetencat e prokurorit dhe gjyqtarit?

Përtej absurdit politik, deklaratat e kryeministrit ngrenë probleme të drejtpërdrejta kushtetuese.

Neni 7 i Kushtetutës së Shqipërisë përcakton ndarjen dhe balancimin e pushteteve. Neni 102 përcakton kompetencat e kryeministrit, ndërsa nenet 135 dhe 148 sanksionojnë rolin e gjykatave dhe prokurorisë.

Asnjë prej këtyre dispozitave nuk i jep Edi Ramës të drejtën të vendosë personalisht ndëshkime, të përcaktojë fajësinë e qytetarëve apo të urdhërojë përjashtimin e familjeve nga shërbimet publike.

Shqipëria ka polici, prokurori dhe gjykata. Policia vepron brenda kompetencave të saj ligjore, prokuroria ushtron ndjekjen penale dhe gjykatat japin drejtësi.

Kryeministri nuk mund t’i përvetësojë këto funksione vetëm sepse qytetarët kanë dalë kundër qeverisë së tij.

Nëse dikush ka kryer një vepër penale, ekzistojnë ligje dhe procedura për ta hetuar, gjykuar dhe ndëshkuar. Nuk ekziston një kompetencë e përgjithshme e kryeministrit për të shpikur sanksione të reja nëpërmjet deklaratave publike.

Kjo është pikërisht arsyeja pse ndarja e pushteteve përbën themelin e një republike demokratike: për të penguar përqendrimin e pushtetit dhe vendimmarrjen arbitrare në duart e një individi.

Ndëshkimi i familjeve, një mentalitet që kujton regjimet komuniste

Kërcënimi se një familje e tërë do të mbetet pa shërbime shtetërore për veprimin e një të mituri rikthen logjikën e përgjegjësisë kolektive, të përdorur historikisht nga regjimet autoritare dhe komuniste.

Në një shtet të së drejtës, përgjegjësia individuale nuk mund të shndërrohet në një dënim të përgjithshëm për familjarët.

Nenet 18, 54, 55 dhe 57 të Kushtetutës mbrojnë barazinë para ligjit, të drejtat e fëmijëve, kujdesin shëndetësor dhe arsimimin. Një masë që do t’i përjashtonte familjet në mënyrë të përgjithshme nga shërbimet shtetërore do të binte ndesh me këto garanci.

Edhe përgjegjësia e mundshme e prindërve për dëmet e shkaktuara nga të miturit përcaktohet sipas ligjit, jo sipas vullnetit të kryeministrit.

Të kërcënosh një familje me privimin nga shërbimet publike nuk është zbatim i drejtësisë. Është një paralajmërim për përdorimin e shtetit si instrument ndëshkimi përtej procedurave ligjore.

Aeroportet, trenat dhe hotelet: Rama shpall kufizime që nuk i takon t’i vendosë

Kryeministri shkoi edhe më tej, duke paralajmëruar pengimin e aksesit në transport dhe kufizime të mundshme në vendet europiane.

“Do t’u mbyllen akseset në trena, aeroporte, hotele, mjete transporti. Do të bashkëpunojmë dhe kemi nisur bashkëpunimin me vendet europiane për ndalimin e aksesit në ato vende si njerëz të dhunshëm”, deklaroi Rama.

Neni 38 i Kushtetutës garanton lirinë e lëvizjes, ndërsa neni 17 përcakton se kufizimi i të drejtave themelore mund të bëhet vetëm me ligj dhe në përputhje me parimin e proporcionalitetit.

Nenet 30 dhe 42 garantojnë prezumimin e pafajësisë dhe procesin e rregullt ligjor.

Asnjë prej këtyre garancive nuk mund të anashkalohet me një deklaratë të kryeministrit. Kufizimet e lëvizjes kërkojnë bazë ligjore, autoritet kompetent dhe procedura të përcaktuara.

Edhe bashkëpunimi me shtetet europiane nuk i jep Ramës të drejtën të vendosë personalisht se cilët shqiptarë mund të hyjnë në territorin e tyre. Vendimet e tilla u nënshtrohen legjislacioneve dhe autoriteteve kompetente të vendeve përkatëse.

Ndërkohë, Kodi i Procedurave Administrative, ligji nr. 44/2015, kërkon që institucionet publike të veprojnë brenda kompetencave të përcaktuara nga ligji. As administrata nuk mund të zbatojë një ndëshkim thjesht sepse e ka paralajmëruar kryeministri.

Kur shteti trajtohet si pronë private e pushtetit

Deklaratat e Ramës shfaqin një koncept të marrëdhënies mes qeverisë dhe qytetarëve që bie ndesh me parimet e një shteti demokratik.

Kryeministri nuk ka mandat të shpërndajë apo të heqë të drejta sipas bindjes politike, sjelljes së familjarëve apo marrëdhënies së qytetarëve me qeverinë. Detyra e tij është të drejtojë ekzekutivin brenda kufijve kushtetues, jo të zëvendësojë drejtësinë.

Në vend që të përgjigjet për problemet që kanë nxjerrë shqiptarët në rrugë, Rama paralajmëron masa për t’u mbyllur dyert e institucioneve që ata vetë financojnë.

Këtu qëndron edhe paradoksi më i rëndë: qytetarët kërkojnë që shteti të funksionojë, ndërsa kryeministri u përgjigjet duke paralajmëruar se shteti mund të mos u shërbejë më.

Deklaratat nuk janë ende masa të zbatuara, por përmbajtja e tyre është mjaftueshëm serioze për të kërkuar llogari mbi bazën ligjore dhe kompetencat që kryeministri pretendon të ushtrojë.

Shqipëria nuk është pronë e Edi Ramës. Shërbimet publike nuk janë privilegje që shpërndahen nga zyra e tij. Dhe Kushtetuta nuk është një pengesë që kryeministri mund ta anashkalojë sa herë qytetarët kundërshtojnë pushtetin.

Në një republikë, ligji kufizon pushtetin e kryeministrit, jo të drejtat e qytetarëve sipas dëshirës së tij.

Një kryeministër që paguhet nga qytetarët për t’u shërbyer nuk mund ta trajtojë shtetin si mjet kërcënimi ndaj tyre. Pikërisht për të mos lejuar këtë përqendrim pushteti ekzistojnë Kushtetuta, gjykatat dhe ndarja e pushteteve.