Rruga panoramike Shëngjin Velipojë sapo ka hyrë në qarkullim këtë pranverë, por një segment i saj pranë fshatit Rrjoll është çarë dhe rrezikon shembjen e plotë. Rrëshqitjet e dherave kanë dëmtuar ndjeshëm trupin e rrugës, duke detyruar bllokimin e një korsie dhe kalimin e mjeteve vetëm në një sens, mes rrezikut të dukshëm që shihet qartë në pamjet filmike.
Kompania ndërtuese ka vendosur barriera betoni dhe sinjalistikë, ndërsa ligjërisht është e detyruar të ndërhyjë deri në prill 2026. Por kjo situatë nuk është rast i izoluar. Përkundrazi, është pjesë e një panorame të përsëritur dështimesh që mbajnë të njëjtin emër: Gener 2 e Bashkim Ulajt.
E njëjta kompani që ndërtoi Shëngjin-Velipojë është përgjegjëse edhe për autostradën Thumanë-Kashar, e cila ka filluar të shpërbëhet brenda më pak se një viti nga inaugurimi. Valëzime, çarje, rrezik në ura, një vepër e promovuar si autostrada e parë e kategorisë A në Shqipëri, por që sot tregon hapur se standardet ishin propagandë, ndërsa cilësia një iluzion. Mjetet paguajnë 250 lekë për një segment që lëkundet, kamionët paguajnë deri në 8.80 euro, autobusët 6.30 euro, ndërsa koncesioni 35 vjeçar pritet t’i sjellë Ulajt mbi 1 miliardë euro.
Nga rruga që çahet në Shëngjin-Velipojë te autostrada që shkrin para syve të qytetarëve, Gener 2 vazhdon të qëndrojë në qendër të mega aferave publike falë një skeme politike ku PS dhe PD shfaqen armiq në ekran, por aleatë të heshtur pas skenës. Rama firmos, Berisha nuk e përmend kurrë emrin. PD godet deputetin që denoncon vjedhjen, ndërsa Berisha, prej dekadash në politikë, nuk ka shqiptuar asnjëherë “Bashkim Ulaj”. Është një vallëzim i koordinuar ku të dyja palët mbrojnë të njëjtin oligark, ndërsa qytetarët paguajnë faturën.
Skandali Thumanë Kashar nisi si tender 225.8 milionë euro në 2018, u fry në 457 milionë dhe përfundoi në 1.3 miliardë. Një kosto qesharake krahasuar me vlerën reale të veprës, e cila, po të ndërtohej normalisht, nuk do të kishte kapërcyer 50 milionë euro. Por pikërisht këtu qëndron skema: fryrja artificiale, dhënia e koncesioneve te i njëjti oligark, tarifat stratosferike dhe heshtja unanime e politikës.
E njëjta histori po përsëritet me segmentin Milot-Balldren, ku qytetarët do të paguajnë katër euro për 17 kilometra rrugë pa tunel dhe pa vepra të jashtëzakonshme arti. Nëse në BE paguhet rreth 0.07 euro për kilometër, në Shqipëri tarifa shkon në 0.12 euro për kilometër. Tarifë që e dyzon koston dhe e shumëfishon varfërimin. Një shkodran i thjeshtë që udhëton drejt Tiranës do të paguajë minimalisht 7.5 euro vetëm për një drejtim, ndërsa me koncesionin e ardhshëm Balldren-Shkodër, udhëtimi Shkodër-Tiranë do të shkojë deri në 25 euro vajtje ardhje.
Në këtë panoramë të zymtë, rruga e re Shëngjin-Velipojë që çahet brenda pak muajsh është tregues i një sistemi të kalbur ku oligarkët janë të vetmit të paprekshëm. Infrastrukturë që shembet, tendera të fryrë, koncesione që zhvatin qytetarët dhe një politikë që hesht përpara Bashkim Ulajt. PS dhe PD janë thjesht dy krahë të të njëjtit trup: njëra firmos kontratat, tjetra hesht për to. Ndërsa rrugët e Shqipërisë çahen e shpërbëhen, oligarkët numërojnë fitimet dhe qytetarët paguajnë deri në pikën e fundit.
Rrëshqitjet në Rrjoll, çarjet në Thumanë-Kashar, tarifat marramendëse në Milot Balldren dhe koncesionet shumëvjeçare janë pjesë e të njëjtit skenar: një vend ku rrugët shemben, por oligarkia që i ndërton mbetet gjithnjë në këmbë. Shqipëria po e mëson për të disatën herë se kur punon Gener 2, rruga shembet ndërsa skandali mbijeton.
