Një ndër monumentet më të rralla të trashëgimisë religjioze dhe arkitekturore në zonën e Lunxhërisë, Manastiri i Spilesë, po i nënshtrohet një procesi të thelluar restaurimi që synon jo vetëm ruajtjen e strukturës, por edhe rikthimin e vlerave të tij historike dhe kulturore.
I ndërtuar në shekullin XVII, manastiri ka qenë prej vitesh në gjendje të rrënuar, me dëmtime serioze në çati dhe elementë të tjerë konstruktivë.
Ndërhyrja e fundit, e realizuar nga Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore, ka përfshirë restaurimin e çatisë së hajatit dhe po vijon me çatinë e narteksit. Sipas drejtorit Ardis Duka, ndërhyrja ishte thelbësore për të shmangur shembjen e plotë të objektit.
“Ky manastir rrezikonte realisht shembjen. Problematikat ishin të shumta, por restaurimi po e sjell atë në identitet, duke ruajtur elementët origjinalë dhe duke nxjerrë në pah detajet arkitektonike që e bëjnë unik në rajon,” u shpreh Duka.
Manastiri i Spilesë ka qenë gjithmonë një pikë që ngjall kureshtje tek vizitorët, megjithatë gjendja e amortizuar dhe largësia nga rruga kryesore kanë penguar vizitat masive. Me ndërhyrjen aktuale, pritet që ai të kthehet në një atraksion për turizmin religjioz dhe kulturor, duke sjellë më shumë vizitorë vendas dhe të huaj në zonën e Lunxhërisë.
Krahas këtij projekti, në rajonin e Gjirokastrës janë duke u restauruar edhe objekte të tjera me rëndësi kulturore, si Xhamia e Pazarit dhe Teqeja e Melanit, duke rritur potencialin e zonës për turizëm të qëndrueshëm dhe edukim historik.
Restaurimi i Manastirit të Spilesë është më shumë se një rikonstruksion, është një përpjekje për të ruajtur identitetin e një trashëgimie të rrallë që flet për historinë, besimin dhe mjeshtërinë ndërtimore të një epoke të shkuar.
