Rama thotë se ligji për investimet strategjike “e përmbushi misionin”, por kush përfitoi dhe çfarë mbetet në fuqi pas shfuqizimit?

“Ligji për investimet strategjike e ka përmbushur misionin e vet”. Kjo ishte fjalia e përdorur nga kryeministri Edi Rama në Bruksel për të njoftuar se qeveria do të shfuqizojë ligjin për investimet strategjike. Por pikërisht kjo fjali hap një debat shumë më të madh sesa vetë shfuqizimi i ligjit.

Një ligj, në thelb, nuk ka “mision”. Ai vendos rregulla të përgjithshme që zbatohen për të gjithë. Kur një ligj përshkruhet si një instrument që “përmbushi misionin”, lind pyetja se cili ishte ky mision dhe çfarë prodhoi ai gjatë viteve që ishte në fuqi.

Për më shumë se një dekadë, ligji për investimet strategjike u përdor për t’u dhënë subjekteve të caktuara statusin e investitorit strategjik, duke u ofruar procedura të përshpejtuara, lehtësi administrative dhe, në raste të ndryshme, akses në pasuri publike apo projekte me interes të veçantë. Tani që qeveria njofton shfuqizimin e tij, debati nuk duhet të ndalet te fakti nëse ligji do të hiqet apo jo.

Pyetja kryesore është çfarë ndodh me gjithçka që është prodhuar nga ky ligj.

Sa investitorë morën status strategjik gjatë viteve? Sa sipërfaqe toke publike u përfshinë në këto projekte? Cilat kompani dhe cilët pronarë përfituan nga ky regjim i veçantë? Sa kontrata janë lidhur dhe cilat prej tyre vazhdojnë të prodhojnë efekte juridike edhe pasi ligji të mos ekzistojë më?

Shfuqizimi i një ligji nuk do të thotë automatikisht se zhduken edhe vendimet e marra mbi bazën e tij. Statuset e dhëna, kontratat e nënshkruara, të drejtat e fituara dhe procedurat e përfunduara mund të vazhdojnë të mbeten në fuqi, nëse nuk parashikohet ndryshe nga legjislacioni ose nga aktet përkatëse.

Pikërisht për këtë arsye, përpara se Kuvendi të votojë shfuqizimin e ligjit, qeveria pritet të sqarojë se cili është bilanci i tij. Një inventar publik do të ndihmonte për të kuptuar se sa investime janë miratuar, kush kanë qenë përfituesit, cilat prona publike janë vënë në dispozicion dhe cilat efekte juridike do të mbeten në fuqi edhe pas shfuqizimit.

Vetëm pas një transparence të tillë mund të vlerësohet realisht se çfarë po mbyllet me shfuqizimin e ligjit dhe çfarë vazhdon të mbetet aktive.

Prandaj, lajmi nuk është vetëm se ligji për investimet strategjike do të hiqet. Lajmi është se vetë qeveria e përshkruan atë si një instrument që “e ka përmbushur misionin”. Dhe kjo e bën edhe më të domosdoshme një përgjigje të plotë për pyetjen që mbetet ende pa përgjigje: çfarë trashëgimie juridike, ekonomike dhe publike lë pas ky ligj pasi të shfuqizohet?