Reagimi i Ministrisë për filmin e Revoltës së Spaçit: Nuk po cenojmë kujtesën historike, por po e ruajmë atë
Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit ka reaguar ndaj debatit publik që ka shpërthyer mbi projektin filmik për Revoltën e Spaçit dhe ndërhyrjet në ambientet e ish-burgut famëkeq. Në një deklaratë zyrtare, ministria e cilëson polemikën si një “tymnajë të panevojshme”, të nxitur nga keqinformimi dhe qëllime dashakeqe.
Sipas deklaratës, filmi i regjisorit Namik Ajazi dhe shkrimtarit Visar Zhiti, vetë ish i burgosur politik, synon të sjellë me ndershmëri artistike dhe vërtetësi etike një nga momentet më të fuqishme të rezistencës antikomuniste në Shqipëri – Revoltën e Spaçit të vitit 1973. Xhirimet në ambientet e vetë kampit të Spaçit, thuhet në reagim, janë të domosdoshme për ruajtjen e autenticitetit të projektit, ndërkohë që ndërhyrjet në strukturë janë minimale dhe të fokusuara vetëm në ruajtjen dhe sigurinë e vendit.
“Revolta e Spaçit ishte akt i jashtëzakonshëm i guximit njerëzor përballë represionit shtetëror. Sjellja e kësaj ngjarjeje në ekran është një detyrim moral e kulturor, jo vetëm ndaj kujtimeve të së shkuarës, por edhe për ndërgjegjësimin e brezave të ardhshëm”, thuhet në deklaratë.
Ministria thekson se projekti filmik dhe procesi i muzealizimit nuk janë në kundërshti, por pjesë e të njëjtit vizion për ruajtjen e kujtesës kolektive. Ndërhyrjet aktuale në strukturat e Spaçit janë pjesë e një plani të miratuar në vitin 2024, që parashikon shndërrimin e vendit në Muze Kombëtar të Kujtesës. Në këtë proces, janë përfshirë 58 ekspertë, historianë, ish të përndjekur dhe përfaqësues të komunitetit lokal.
Qasja ndaj ndërhyrjes është konservuese dhe synon ruajtjen sa më origjinale të ndërtesave, duke ndaluar degradimin e mëtejshëm, që rrezikon të zhdukë përfundimisht gjurmët reale të një kapitulli të dhimbshëm të historisë shqiptare. Vetë degradimi fizik, thekson ministria, është gjithashtu një metaforë e fuqishme për përballjen e shoqërisë me të kaluarën.
“Nuk bëhet fjalë për modifikim të memories historike, por për një përpjekje të ndërgjegjshme për ta ruajtur dhe pasuruar atë. Shenjat e rehabilitimit integrohen përmes teknikave skenografike e restauruese, duke respektuar frymën dhe realitetin e kohës që përfaqëson Spaçi”, thuhet më tej në reagim.
Ministria u bën thirrje të gjitha palëve të shmangin retorikën politike dhe instrumentalizimin e kësaj çështjeje, duke theksuar se “kujtesa nuk është pronë e askujt, por përgjegjësi e përbashkët për të mos lejuar harresën të mbulojë të shkuarën”.
