Theodhori Bello, një emigrant i kthyer nga Greqia, investoi kursimet e 27 viteve të punës për ngritjen e një fabrike moderne të prodhimit të vajit të ullirit në fshatin Gjeroven, rreth 10 kilometra larg Beratit.
Megjithatë, përballja me vështirësi të shumta si mungesa e rrugës dhe fuqisë punëtore po rrezikon suksesin e investimit të tij.
“Tre vite më parë, kur erdha për të investuar, shpresova se të paktën rruga do të rregullohej. Por ende asgjë nuk është bërë,” u shpreh Bello.
Ndërsa eksporton vaj ulliri në Spanjë dhe Itali, ai punon së bashku me familjen dhe mban të punësuar disa punëtorë gjatë gjithë vitit për të siguruar fuqinë punëtore.
Fenomeni i emigrimit ka thelluar problemin e krahut të punës në Berat. Ysteak Molitaj, një 69-vjeçar nga fshati Molishtë, rrëfeu se u detyrua të kthejë të birin nga Kreta për të vjelë ullinjtë. “S’ka të rinj në fshat, kanë ikur që të gjithë,” tha ai.
Në Berat numërohen mbi 2 milionë rrënjë ullinj, por fermerët po përballen me sfida të shumta. Edhe Zamira Merkaj, nga i njëjti fshat, që ka mbjellë mbi 1 mijë rrënjë ullinj, ankohet për mungesën e mbështetjes nga shteti dhe kostot e larta të prodhimit.
Fermerët thonë se ndonëse kanë investuar me optimizëm, mungesa e infrastrukturës dhe e specialistëve bujqësorë po ndikon negativisht në zhvillimin e këtij sektori. “Ne blejmë plehrat që na japin farmacitë bujqësore, pa njohur efektin e tyre, sepse nuk ka agronomë që na ndihmojnë,” tha Merkaj.
Agjencia Rajonale e Ekstensionit Bujqësor pranoi se mungesa e fuqisë punëtore dhe tregtimi i vajit janë sfidat kryesore të këtij sektori, duke shtuar se ekziston një program për informimin e fermerëve. Megjithatë, fermerët pohojnë se nuk kanë pasur kontakte me specialistë dhe ndihen të braktisur nga shteti.
Përveç krahut të punës, fermerët janë të shqetësuar edhe për çmimet e ulëta të shitjes së vajit dhe kostot e larta të prodhimit. Ata kërkojnë mbështetje nga shteti, kryesisht për ndërtimin e rrugëve dhe sigurimin e tregjeve më të mira për vajin e ullirit.
