Pas më shumë se një muaji protestash të përditshme për rritje pagash dhe kushte më të mira pune, minatorët e Spaçit i kanë dhënë fund grevës dhe kanë vendosur ta vijojnë betejën e tyre në rrugë ligjore. Vendimi u mor nga Komisioni i Grevës dhe Këshilli Sindikal në një tubim të zhvilluar në hyrje të rrugës së Spaçit, ku u konfirmua mbyllja e protestës dhe hapja e negociatave me kompaninë turke “Tete Albania”.
Përfundimi i grevës erdhi pas ndërmjetësimit të kryebashkiakut të Mirditës, Albert Melyshi, i cili së bashku me deputetin Gjin Gjoni dhe përfaqësues të Partisë Demokratike, u angazhua për t’i rikthyer palët në tavolinën e bisedimeve.
Ndërhyrja institucionale e tij krijoi kushtet që minatorët të rifillonin procesin e dialogut dhe të riktheheshin drejt një zgjidhjeje ligjore, pa e lënë konfliktin të përshkallëzohej më tej. Përfaqësia e minatorëve, e udhëhequr nga Albert Bushpreni, tashmë po zhvillon negociata të drejtpërdrejta me kompaninë për rikthimin në punë dhe më pas për shqyrtimin e 10 kërkesave të tyre.
Në fjalën e tij, Bushpreni falënderoi mbështetësit e protestës dhe shpjegoi arsyen e mbylljes së grevës: “Duam që grevën ta mbyllim këtu, për t’i hapur rrugë pretendimeve të qeverisë se në kohë greve nuk mund të bëjmë kontrolle. Ne do të vazhdojmë rrugën ligjore dhe punën tonë sindikale pa ndërprerje.”
Presidenti i Konfederatës së Sindikatave të Shqipërisë, Kol Nikollaj, e cilësoi këtë grevë si një akt dinjiteti dhe rezistence, duke akuzuar institucionet se nuk kanë ofruar mbështetje për minatorët. Ai e quajti protestën një moment historik të KSSH dhe të punonjësve që, sipas tij, janë përballur me padrejtësi të vazhdueshme.
Kërkesat e minatorëve përfshijnë rritjen e pagave, heqjen e punës së detyruar të shtunave, rikthimin në punë të punonjësve të shkarkuar dhe plotësimin e kushteve të sigurisë. Para vendimit të sotëm, sindikalistët kishin paralajmëruar se protesta do të përshkallëzohej në grevë urie dhe bllokim të daljes së kromit, nëse kërkesat e tyre nuk merreshin në konsideratë.
Në sfond ka qenë dhe tensioni i krijuar me kompaninë “Tete Albania”, e cila më 13 tetor reagoi duke e cilësuar grevën të paligjshme, për shkak të mosplotësimit të dokumentacionit nga Konfederata e Sindikatave. Kompania kërkoi prova të anëtarësisë së punonjësve dhe mandatit të drejtuesit të sindikatës, duke theksuar se bisedimet mund të nisnin vetëm pasi të përmbusheshin detyrimet ligjore. Po ashtu, kompania argumentoi se shkarkimi i Albert Bushprenit ishte bërë për shkelje të protokolleve të sigurisë në raportimin e një aksidenti në punë, dhe jo për arsye sindikale.
Pavarësisht përplasjes, drejtuesit vendorë arritën të krijojnë rrugën e komunikimit mes palëve, duke shmangur një krizë të mëtejshme në minierë. Roli i kryebashkiakut Melyshi ishte vendimtar për t’i ulur aktorët në dialog, duke i dhënë procesit drejtim institucional dhe duke garantuar mbështetjen e bashkisë për kërkesat e punëtorëve.
Ndërsa minatorët presin zgjidhje konkrete nga negociatat, betejat e tyre të mëparshme pasqyrojnë një histori të gjatë përpjekjesh. Organizatori Qani Shano, që ka 45 vite punë dhe merr vetëm 187 mijë lekë të vjetra pension, ka deklaruar prej kohësh se minatorët kanë 32 vite që kërkojnë statusin e minatorit dhe një minimum jetik. Ai ka akuzuar qeverinë për neglizhencë dhe përpjekje për t’i minimizuar zërat e tyre, duke theksuar se pensionet aktuale nuk u japin mundësinë të jetojnë me dinjitet.
Pas mbylljes së protestës, fokusi tashmë është tek procesi ligjor dhe negociatat me kompaninë, të cilat pritet të përcaktojnë të ardhmen e kushteve të punës dhe pagave në minierën e Spaçit. Minatorët, të mbështetur nga sindikata dhe autoritetet vendore, thonë se nuk do të tërhiqen derisa të marrin përgjigje për të gjitha kërkesat e tyre.
