Një nga pasuritë më të çmuara natyrore të Shqipërisë, lumi Vjosa, është duke u dëmtuar rëndë nga mbetjet e bitumit të hedhura prej kompanisë “Selenica Bitum sha”. Subjekti, i themeluar fillimisht nga francezët dhe i administruar prej tyre deri në vitin 2022, sot është në pronësi të Ardita Duçellarit dhe në administrim të Ergest Duçellarit.
Ulrich Eichelmann, drejtuesi i organizatës mjedisore “River Watch”, ka denoncuar publikisht gjendjen dramatike të lumit. Ai ka treguar me video se si brenda një dekade shtrati i Vjosës është mbuluar nga tonelata mbetjesh bitumi, duke shkatërruar baltën e bardhë karakteristike dhe plazhet e Selenicës ku dikur pushonin banorët. “Ata vendosin miliona ton këtu, përgjatë brigjeve dhe në ish-fushat e përmbytjes së Vjosës, atje ku ishin plazhet. Ky është një nga ndotësit kryesorë”, tha Eichelmann.
Megjithëse denoncimi u bë publikisht disa javë më parë, reagimi i institucioneve mungoi. Brenda 24 orësh çështja u harrua, duke lënë në heshtje përgjegjësit e një krimi mjedisor të përmasave evropiane.
Historia e kësaj kompanie është e gjatë. Shfrytëzimi i bitumit në Selenicë ka nisur që në vitin 1870, fillimisht me një shoqëri angleze. Më pas aktiviteti kaloi në dorë të francezëve, për t’iu dhënë në vitin 1996 VEFA-s shqiptare, e cila mori 70% të aksioneve. Në vitin 2001, miniera iu rikthye francezëve, të cilët krijuan “Selenicë Bitumi sha” në Shqipëri. Vetëm në vitin 2022 ata u tërhoqën, duke ia lënë aktivitetin palës shqiptare.
Pyetjet mbeten të hapura: Si është e mundur që për vite të tëra një kompani private ka depozituar mbetje industriale në shtratin e një pasurie kombëtare si Vjosa? Kush ua ka dhënë këtë të drejtë? Dhe më e rëndësishmja, pse institucionet shqiptare mbyllin sytë para shkatërrimit të një prej lumenjve më të rrallë e më të çmuar të kontinentit?
Ky është një test i madh për shtetin shqiptar: ose të mbrojë Vjosën, e shpallur tashmë park kombëtar dhe vlerë evropiane, ose të mbetet bashkëfajtor në krimin ambiental që po ndodh çdo ditë në sytë e qytetarëve.
