Njëzet e shtatë vjet më parë, në fshatin Reçak të komunës së Shtimes, u shënua një nga krimet më të rënda të luftës në Kosovë. Më 15 janar 1999, 45 civilë shqiptarë u vranë mizorisht nga forcat paramilitare serbe, në një ngjarje që tronditi opinionin ndërkombëtar dhe u kthye në pikë kthese për konfliktin në Kosovë.
Masakra u bë e njohur për botën pas reagimit të menjëhershëm të shefit të atëhershëm të Misionit Verifikues të OSBE në Kosovë, William Walker. Pasi pa nga afër trupat e pajetë të civilëve, Walker ngriti alarmin për krime të rënda kundër njerëzimit që po kryheshin ndaj shqiptarëve, duke e cilësuar ngjarjen si masakër dhe duke kërkuar reagim të menjëhershëm ndërkombëtar.
Rreth tre dekada më vonë, në Akademinë Përkujtimore kushtuar viktimave të Reçakut, Walker deklaroi se, po t’i thoshte dikush 27 vjet më parë se Kosova do të ishte një shtet i lirë dhe i pavarur, nuk do ta besonte.
“Para 27 vjetëve, vizitova Reçakun për herë të parë dhe për 27 vjet fola për atë që kishte ndodhur dhe që pashë atë ditë. Po të më thoshte dikush që pas kaq vitesh do të isha para një vendi të pavarur do të thosha ‘je i çmendur’”, u shpreh ai.
Ambasadori theksoi se ishte Reçaku ai që i tregoi botës të vërtetën e Kosovës dhe shtoi se shumë vende u rreshtuan në krah të saj për të mbështetur këtë të vërtetë. Sipas tij, reagimi ndërkombëtar pas Reçakut rriti presionin ndaj regjimit serb dhe e bëri të pashmangshme ndërhyrjen ndërkombëtare.
Më herët, në përkujtimin e 25 vjetorit të masakrës, Walker bëri edhe një deklaratë personale, duke lënë amanet që pas vdekjes të prehet në Kosovë. Në një intervistë për “Kanal 10”, ai tha se kjo është dëshira e tij e fundit.
“Unë do të isha shumë i lumtur. Kam thënë se kur të vdes, dua të varrosem këtu dhe kjo është dëshira ime. Isha me disa kosovarë duke biseduar dhe thashë me vete se dua të varrosem këtu”, deklaroi ish ambasadori i OSBE-së.
Walker u shpreh gjithashtu se ndihet krenar që ndodhet në mesin e familjarëve të viktimave të Reçakut, duke theksuar lidhjen e veçantë që ka krijuar me Kosovën ndër vite.
Masakra e Reçakut mbetet një nga momentet më kritike të konfliktit në Kosovë. Raportimi dhe dëshmia publike e William Walker për vrasjen e 45 civilëve rriti ndjeshëm presionin ndërkombëtar dhe kontribuoi në intensifikimin e ndërhyrjes së NATO-s me bombardimet ajrore kundër forcave serbe. Kjo ndërhyrje çoi më pas në përfundimin e Luftës së Kosovës në vitin 1999 dhe në largimin e forcave serbe nga territori i Kosovës.
Roli i William Walker në dokumentimin dhe denoncimin e krimeve të luftës në Reçak mbetet një nga dëshmitë më të forta të nevojës për ndërhyrje ndërkombëtare në mbrojtje të popullsisë civile dhe ndalimin e shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut.
