Samiti i tretë i “Mini-Shengenit Ballkanik” ka shkaktuar debate të shumta.
Së fundmi lidhur me këtë çështje kanë folur edhe dy ekspertë ekonomie: Zef Preçi dhe Besart Kadia.
Kryeministri Rama e cilësoi “Mini-Shengenin” si një marrëveshje në dobi të vendin tonë.
Mirëpo, ekspertët nuk janë të këtij mendimi.
Preçi thotë se këtë marrëveshje e sheh më shumë si një flluskë mediatike, për të rritur presionin mbi BE-në.
“Ne sot i kemi marrëveshjet funksionale siç është CEFTA por pengesat politike qe nxjerr Serbia përsa i takon njohjes së Kosovës e mbajnë atë jashtë zbatimit te kësaj marrëveshje dhe njëkohësisht paguan faturën e supertakses që ka imponuar mbi mallrat Serbe. Unë e shikoj si një flluskë mediatike, si një përpjekje për të rritur presion mbi BE më shumë sesa do të sjell ndonjë ndryshim ne terren konkret.”, -theksoi Zef Preçi.
Ndërsa Kadia e sheh më tepër këtë si një iniciativë të ndërmarrë nga Serbia.
“Nuk duhet të harrojmë që kanë qenë përpjekje të tjera ndërkombëtare si procesi i Berlinit por dhe marrëveshja e Triestes për të krijuar një bashkëpunim rajonal midis vendeve të Ballkanit ky proces vazhdon akoma dhe diskutimi për ‘Mini-Shengen’ ka ardhur si një axhendë më tepër e iniciuar nga Serbia dhe jo detyrimisht nga vendet e tjera të rajonit ndaj surprizë është e paqartë dhe nuk dihen akoma benefitet dhe përfitimet ekonomike që mund të ketë kjo marrëveshje.”, theksoi Beasart Kadia.
Më tej ata përmendin një sërë marrëveshjesh, që nuk kanë funksionuar dhe meritojnë më shumë vëmendje se “Mini-Schengeni”.
“Do të kishte qene në interesin e ekonomisë shqiptare sikur kryeministri Rama të zgjidhte problemin e pezullimit të linjës interkonjeksion Shqipëri Kosovë që është bllokuar nga Serbia. Do ishte mire te merreshim me probleme konkrete sesa me propagandë dhe bujë”, tha Preçi.
Kadia u shpreh se kjo marrëveshje nuk do të sjellë asnjë përfitim për vendin tonë.
“Në këtë këndvështrim unë nuk shikoj se do të ketë një ndryshim thelbësorë në kahun e lëvizjes së mallrave ku Shqipëria do të përkeqësohet apo Serbia do të përmirësohet sepse edhe lloji i produkteve të Serbisë nuk është shumë herë më i sofistikuar siç ka BE në tërësi dhe nuk shoh ndonjë ndryshim thelbësorë të shkëmbimit të mallrave nuk shikoj fitues apo humbës por shoh përfitues të gjithë rajonit. Së dyti nuk do ketë një shkëmbim të madh midis njerëzve sepse pagat në Serbi, Maqedoni apo Mali i zi janë të ngjashme me Shqipërinë. Të katërta vendet janë zakonisht përfituese të kapitalit të huaj dhe jo ekspertues ndaj dhe këtu nuk ka ndonjë frikë që do të kemi një dyndje të kapitalit të huaj që do përmirësohet nga Serbia drejt Shqipërisë” .
Po ashtu, ata komentuan edhe mosprezencën e Kosovës në takim, duke e cilësuar si një minus për ‘Mini-Shengeni’ .
“Përsa kohë që Serbia nuk e ka njohur shtetin e ri të Kosovës kuptohet që përjashtimi i Kosovës nuk i shërben ekonomisë, përjashtimi e dëmton procesin”, tha Preçi.
Liderët e tre vendeve, Shqipërisë, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut, u mblodhën të shtunën në Durrës me fokus eliminimin e pengesave për qarkullimin e lirë të njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit.
Për herë të parë në këtë takim mori pjesë edhe Mali i Zi.
