Skip to content
Kryesore

Spiropali rrëzon “Skënderbeun” pasi humbi pushtetin: Akuzat për të cilat ishte në dijeni, por zgjodhi të heshtë me vite

· 8 min lexim

Elisa Spiropali zbuloi mbrëmjen e 19 nëntorit, në emisionin “Top Story”, një fytyrë të pushtetit të Edi Ramës që deri dje nuk guxonte ta denonconte publikisht. Personalizim ekstrem i pushtetit, vendime shtetërore të marra me telefonata, institucione të përdorura për presion, korrupsion, patronazhim, mungesë demokracie në Partinë Socialiste dhe një grup i ngushtë njerëzish që, sipas saj, kanë marrë peng vendimmarrjen.

Por çështja nuk është vetëm çfarë tha Spiropali. Është edhe përse vendosi t’i thotë pikërisht tani, pasi humbi postet dhe ndikimin politik që gëzonte prej vitesh.

Ish-ministrja e Jashtme, ish-kryetarja e Kuvendit dhe një nga mbrojtëset më të zëshme të Ramës, që dikur e krahasonte kryeministrin me Skënderbeun, tashmë deklaron se ai nuk është as Skënderbeu, as Gjergj Elez Alia, as hero, por thjesht një njeri.

Një kthesë që vjen pas largimit të saj nga qeveria, përplasjes me drejtuesit e PS-së dhe humbjes së pozicioneve në forumet drejtuese të partisë.

Për vite me radhë, Spiropali ishte pjesë e sistemit që sot kritikon. Nuk ishte një deputete pa ndikim, as një socialiste e zakonshme që nuk kishte mundësi të dëgjohej. Ishte në majat e pushtetit, në tryezat ku merreshin vendimet dhe në radhët e para të mbrojtjes politike të kryeministrit.

Prandaj deklaratat e saj nuk mund të shiten si një zgjim i papritur i ndërgjegjes politike. Ajo nuk e zbuloi dje mënyrën si funksionon pushteti. Thjesht dje nuk kishte më të njëjtin vend brenda tij.

Nga “Skënderbeu” te njeriu i zakonshëm

Kontrasti më domethënës i intervistës ishte raporti i Spiropalit me figurën e Ramës. Dikur, ajo përdorte krahasime historike për ta ngritur kryeministrin mbi kundërshtarët e tij politikë. Sot, kur nuk është më pjesë e rrethit të tij të ngushtë qeverisës, flet kundër kultit të individit dhe përqendrimit ekstrem të pushtetit.

“Nuk është as Skënderbeu, as Gjergj Elez Alia, nuk është as heroi, por është një njeri”, deklaroi Spiropali.

Sigurisht që Rama nuk është Skënderbeu. Nuk ishte as kur Spiropali e krahasonte me të. Ndryshimi është se sot ajo e thotë publikisht atë që duhej të ishte e vetëkuptueshme edhe kur mbante poste të larta shtetërore.

Dhe megjithëse kritikon modelin e tij të pushtetit, Spiropali vazhdon ta quajë Ramën mentor dhe baba politik. Denoncon mënyrën si funksionon qeverisja, por përpiqet të ndajë përgjegjësinë e kryeministrit nga sistemi që ai vetë ka ndërtuar dhe drejtuar.

Porti i Durrësit: Pasuria strategjike që i hapi rrugën apartamenteve

Një nga deklaratat më të rënda të Spiropalit lidhej me Portin e Durrësit. Ajo ngriti pyetjen se përse porti tregtar po i lë vendin një projekti imobiliar dhe pretendoi se vendimi ishte marrë me një telefonatë dhe një mesazh.

Bëhet fjalë për një pasuri strategjike kombëtare, për infrastrukturën tregtare të vendit dhe për një projekt që prek interesin publik për dekada.

Dorëzimi i një pasurie strategjike për interesa private, në dëm të vendit, është tradhti ndaj interesit kombëtar.

Spiropali nuk është një gazetare që sapo e zbuloi këtë projekt. Ajo ishte pjesë e mazhorancës kur merreshin vendimet. Sot flet për telefonata dhe mesazhe. Atëherë duhet të tregojë kush telefonoi, kush vendosi, kush përfitoi dhe çfarë dinte ajo në atë kohë.

Balluku, presionet dhe institucionet si instrumente pushteti

Spiropali e cilësoi Belinda Ballukun si modelin më të keq të qeverisjes brenda PS-së, ndërsa e akuzoi për ndikim në institucione dhe presione ndaj saj.

Ajo përmendi Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve, emërimet ministrore dhe ndikimin e një grupi të ngushtë politik në administratën shtetërore.

“Puna është që një njeri që është absolutisht sot i pandehur, me dosje, me probleme të rënda me drejtësinë, mund ende të përdorë institucionet e shtetit shqiptar për t’i bërë presion ish-kryetares së Kuvendit, deputetes së PS-së?”

“Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, i cili është i emëruari personal i Belinda Ballukut, ministri që është i emëruar prej saj…”

“Nuk mundet që një parti e tërë të shkojë pas dhe të ndjekë apo të bëhet mburojë për disa njerëz.”

Por përse këto mekanizma bëhen të papranueshëm vetëm kur prekin vetë Spiropalin?

Rilindja, një parti ku heshtja shpërblehet dhe kundërshtimi ndëshkohet

Spiropali foli për mungesën e zgjedhjeve të brendshme, vendimmarrjen personale dhe socialistët që janë larguar nga drejtimi real i partisë.

Socialistët e zakonshëm janë lënë në hije, të shtypur politikisht dhe thuajse inekzistentë në vendimmarrje. Partia që dikur premtonte pjesëmarrje është kthyer në një mekanizëm ku vendimet zbresin nga lart dhe anëtarësia thirret t’i zbatojë.

Ndërkohë, patronazhimi është kthyer në një nga instrumentet e kontrollit politik. Administrata publike, punësimet dhe pagat e financuara nga taksat e qytetarëve përdoren si shpërblime për besnikërinë partiake.

Në këtë sistem, torta e pushtetit ndahet sipas niveleve: tenderët dhe kontratat e mëdha për ata që kanë ndikim, emërimet dhe privilegjet për rrethin politik, ndërsa për militantët vende pune dhe paga publike, edhe kur puna nuk kryhet.

Në shtetin e ndërtuar mbi përfitimin politik, qytetarëve u mbetet vetëm fatura.

Rama nuk ka nevojë për magji për t’i mbajtur nën kontroll

Rama nuk ka nevojë për ndonjë aftësi të jashtëzakonshme për të mbajtur të kontrolluar njerëzit e tij. Postet, tenderët, emërimet, privilegjet dhe interesat e përbashkëta janë mekanizmat që krijojnë varësi politike.

Në një sistem ku njerëzit lejohen të përfitojnë nga pushteti, të plaçkisin ç’të mundin dhe të ndërtojnë karrierën mbi besnikërinë ndaj drejtuesit, secili ka diçka për të humbur.

Siç të gjithë e dimë, kontrolli ushtrohet edhe përmes materialeve komprometuese dhe regjistrimeve të përdorura për presion.

Nuk bëhet fjalë për mirënjohje ndaj kryeministrit. Bëhet fjalë për interesa, privilegje dhe varësi të ndërsjella.

Rilindja nuk mbahet vetëm nga ai që drejton, por edhe nga ata që përfitojnë dhe heshtin. Kur u merren privilegjet, fillojnë të kujtohen për korrupsionin, abuzimet dhe demokracinë.

Mijëra burra e gra në PS, por kush guxon të flasë?

Pas kaq shumë vitesh qeverisjeje, Partia Socialiste ka mijëra anëtarë, deputetë, ministra, kryetarë bashkish dhe drejtues institucionesh. Megjithatë, kundërshtimi publik ndaj mënyrës si drejtohet partia mbetet i rrallë.

Sa prej tyre kanë guxuar të kundërshtojnë një vendim kur kanë qenë në detyrë? Sa kanë folur kundër një abuzimi pa pritur të shkarkohen, të përjashtohen apo të përballen me drejtësinë?

A duhet që dikush të humbasë karrigen, të përplaset me Ramën apo të përfundojë nën hetim nga SPAK-u që të fillojë të tregojë si funksionon pushteti?

Është absurde që shpresat për një fjalë kundërshtuese brenda PS-së të varen nga një ish-ministre që sot ndihet e sulmuar nga ish-aleatët e saj, përfshirë Ballukun.

Një parti me mijëra burra e gra nuk mund ta ketë guximin politik të varur nga pakënaqësia e atyre që humbasin pushtetin.

Soros, aleancat dhe përplasjet brenda pushtetit

Përplasja e Spiropalit me Ramën nuk zhvillohet në një boshllëk politik. Ajo shoqërohet me diskutime për aleancat dhe mbështetjet që ish-ministrja mund të ketë nga rrjete ndikimi, përfshirë ato të lidhura me Sorosin.

Por pavarësisht se kush e mbështet në këtë përplasje, Spiropali nuk mund të paraqitet si një figurë që po zbulon për herë të parë problemet e qeverisjes.

Në politikën shqiptare, ndryshimi i aleancave shpesh shoqërohet me ndryshimin e gjuhës publike. Ata që deri dje ishin mbrojtësit më të zëshëm të vendimeve të qeverisë, sot kthehen në kritikët e tyre sapo humbasin vendin në tryezën e pushtetit.

Top Channel dhe mbështetja mediatike për Spiropalin

Nuk kalon pa u vënë re as mbështetja e dukshme mediatike që Spiropali ka marrë në Top Channel gjatë përplasjes me drejtuesit e PS-së.

Intervista e gjatë në “Top Story” i dha ish-ministres hapësirë të shpaloste akuzat, të kundërshtonte Ramën dhe Ballukun dhe të paraqiste versionin e saj për konfliktin politik.

Edhe Erion Veliaj ka pasur hapësirë të konsiderueshme në mbulimin e këtij televizioni. Mënyra si janë trajtuar Veliaj dhe më pas Spiropali është pjesë e debatit për rolin e mediave të mëdha në përplasjet brenda mazhorancës.

Spiropali sot ka një platformë të fuqishme për të folur. Por as hapësira televizive, as përplasja me Ramën nuk e bëjnë automatikisht një zë të besueshëm kundër sistemit që vetë ka mbrojtur.

Nuk mjafton të flasësh vetëm kur të kanë marrë karrigen

Elisa Spiropali foli. Më në fund kritikoi publikisht personalizimin e pushtetit të Ramës, ndikimin e Ballukut, patronazhimin, korrupsionin dhe mungesën e demokracisë brenda PS-së.

Por kjo nuk e bën automatikisht të besueshme si zë të reformimit.

Edi Rama nuk është Skënderbeu. Nuk ka qenë kurrë. Por Spiropali ishte ndër ata që ndihmuan në ndërtimin e këtij piedestali politik.

Dhe problemi i Partisë Socialiste nuk zgjidhet duke pritur që një tjetër drejtues të humbasë postin, të përplaset me kryeministrin apo të përfundojë nën hetim për të dëgjuar më në fund disa të vërteta.

Një parti që guxon të flasë vetëm pasi humbet privilegjet, nuk ka problem vetëm me kryetarin. Ka problem edhe me heshtjen e atyre që e mbajnë në pushtet.