SPAK mbyll hetimet për Ballukun pas zvarritjeve: A do të ketë dënim?

Pas muajsh hetimesh, shtyrjesh të përsëritura të afateve dhe debatit mbi përgjegjësinë për tenderat publikë, SPAK ka njoftuar mbylljen e hetimeve ndaj ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku. Dosja, e cila përfshin akuza për korrupsion, shkelje në tendera, fshehje pasurie dhe pastrim parash, shkon drejt gjykatës. Por përfundimi i hetimeve nuk është fundi i historisë: tani mbetet të shihet nëse akuzat do të provohen dhe do të çojnë në dënime.
Njoftimin e dha kreu i SPAK, Klodian Braho, gjatë një takimi me gazetarët, së bashku me prokurorët Dritan Prençi dhe Dorina Bejko. Sipas deklarimit të Prençit, kërkesa për gjykim përfshin Ballukun, 25 persona të tjerë dhe dy shoqëri. Në kuadër të hetimit janë sekuestruar pasuri me vlerë 1.8 milionë euro.
Në qendër të dosjes qëndrojnë nëntë raste të dyshuara të shkeljes së barazisë në tendera, krahas akuzave të tjera penale. Mes projekteve të hetuara janë Tuneli i Llogarasë, Unaza e Madhe e Tiranës dhe procedura të tjera prokurimi me vlera të konsiderueshme nga buxheti publik.
Për Gazeta Reforma, problemi ka qenë edhe mënyra se si janë administruar qindra milionë euro të qytetarëve dhe përgjegjësia e institucioneve që kanë miratuar, mbikëqyrur dhe zbatuar këto kontrata.
Për muaj me radhë, SPAK ka shtyrë afatet e hetimit, ndërsa Balluku ka vijuar të jetë pjesë e zhvillimeve politike. Edhe në kohën kur çështja penale ishte në zhvillim, ajo u shfaq në rreshtin e parë të Asamblesë Socialiste. Ndërkohë, Kuvendi refuzoi kërkesën e SPAK për autorizimin e arrestimit të saj. Këto zhvillime kanë ngritur pikëpyetje serioze mbi përgjegjësinë politike dhe marrëdhënien mes pushtetit dhe drejtësisë.
SPAK ka deklaruar më herët se ka hasur vonesa në marrjen e dokumentacionit nga Autoriteti Rrugor Shqiptar, ndërsa para Kuvendit ka paraqitur dyshime për presione ndaj dëshmitarëve dhe ndërhyrje në mbledhjen e provave. Këto nuk janë thjesht akuza të opozitës, por shqetësime të ngritura nga vetë prokurorët e çështjes.
Megjithatë, përballë rëndimit të akuzave, SPAK nuk kërkoi një masë të re sigurie personale kur komunikoi veprat e tjera penale në shtator. Kjo e bën të domosdoshëm një shpjegim publik mbi standardet e ndjekura, veçanërisht kur vetë prokuroria kishte argumentuar më parë rrezikun e ndikimit mbi dëshmitarët.
Përgjegjësia nuk mund të kufizohet vetëm te zyrtarët që kanë firmosur dokumentet. Hetimi i kontratave publike duhet të sqarojë edhe rolin e kompanive përfituese, mënyrën e shpërndarjes së fondeve dhe çdo përfitim të paligjshëm që mund të provohet.
Po aq e rëndësishme është përgjegjësia politike. Kryeministri Rama e mbështeti publikisht Ballukun gjatë përballjes së saj me drejtësinë dhe kundërshtoi heqjen e imunitetit për arrestimin e saj. Kjo mbështetje mbetet një fakt politik që nuk zhduket me largimin e saj nga qeveria.
SPAK nuk mund ta paraqesë dërgimin e dosjes në gjykatë si rezultatin përfundimtar të luftës kundër korrupsionit. Pas shtyrjeve të hetimeve, akuzave të zgjeruara dhe pasurive të sekuestruara, publiku ka të drejtë të kërkojë prova të qëndrueshme, identifikimin e përgjegjësve dhe rikuperimin e çdo dëmi të provuar ndaj buxhetit.
Balluku dhe të pandehurit e tjerë prezumohen të pafajshëm deri në një vendim gjyqësor të formës së prerë. Por ky parim nuk e përjashton SPAK nga detyrimi për të dhënë llogari mbi rezultatet e punës së tij.
Gazeta Reforma do të vijojë të kërkojë përgjigje për çdo tender, çdo euro të dyshuar si të përfituar në mënyrë të paligjshme dhe çdo përgjegjësi institucionale. Sepse mbyllja e hetimeve nuk është dënim, sekuestrimi nuk është konfiskim përfundimtar dhe konferenca për shtyp nuk është drejtësi.