Paketa Fiskale 2027/ Dhoma Amerikane e Tregtisë: Rritja e taksave rrezikon shtrenjtimin e jetesës në Shqipëri

Dhoma Amerikane e Tregtisë në Shqipëri (AmCham) kundërshton rritjen e taksave të propozuara nga qeveria në Paketën Fiskale 2027, duke paralajmëruar se ndryshimet mund të sjellin çmime më të larta për qytetarët, të rëndojnë buxhetet familjare dhe të dekurajojnë investimet e huaja. Organizata ngre shqetësimin se lehtësimi i paralajmëruar për ushqimet bazë mund të zbehet nga shtrenjtimi i mallrave dhe shërbimeve të tjera.
Në deklaratën e 29 tetorit, AmCham kundërshton veçanërisht rritjen e TVSH-së standarde nga 20% në 21%, rritjen e disa normave të reduktuara nga 6% në 10%, si dhe dyfishimin pothuajse të tatimit mbi dividendin, nga 8% në 15%.
Shqetësimi kryesor për qytetarët lidhet me rrezikun që ulja e një takse të mos sjellë lehtësim real në shpenzimet e përditshme. Ndërsa qeveria propozon uljen e TVSH-së në 6% për ushqimet bazë, Dhoma Amerikane paralajmëron se rritja e taksave për produkte dhe shërbime të tjera mund të neutralizojë përfitimin që familjet presin të kenë.
Sipas AmCham, ulja e TVSH-së për ushqimet nuk garanton automatikisht uljen e çmimeve në raftet e dyqaneve. Për këtë arsye, organizata kërkon një analizë të plotë të ndikimit të paketës mbi koston e jetesës, për të kuptuar nëse qytetarët do të përfitojnë realisht apo do të përballen me shpenzime shtesë.
Rritja e taksave rrezikon të godasë edhe bizneset dhe investimet e huaja. Dhoma Amerikane thekson se shtimi i barrës tatimore u lë sipërmarrjeve më pak fonde për investime, zgjerimin e aktivitetit dhe krijimin e vendeve të punës.
Një tjetër shqetësim është konkurrueshmëria e Shqipërisë në rajon. Investitorët e huaj krahasojnë kushtet fiskale të vendeve përpara se të vendosin ku të investojnë kapitalin e tyre. Sipas AmCham, taksat më të larta mund ta bëjnë Shqipërinë më pak tërheqëse për investime të reja, duke ndikuar në zhvillimin ekonomik dhe punësim.
Dhoma Amerikane kundërshton gjithashtu financimin e masave sociale përmes rritjes së detyrimeve për bizneset që deklarojnë aktivitetin dhe paguajnë rregullisht taksat. Organizata kërkon që qeveria të përqendrohet te lufta kundër informalitetit, zgjerimi i bazës së tatimpaguesve dhe përmirësimi i mbledhjes së të ardhurave, në vend që të shtojë barrën mbi sipërmarrjet e formalizuara.
Kritika ngrihen edhe për kohën e shkurtër që u lihet bizneseve për t’u përshtatur. Ndryshimet fiskale parashikohen të hyjnë në fuqi më 1 janar 2027, duke krijuar pasiguri për planifikimin financiar dhe investimet.
Dhoma Amerikane e Tregtisë i kërkon qeverisë të rishqyrtojë rritjen e taksave, të publikojë analizat e ndikimit ekonomik dhe social dhe të zhvillojë konsultime reale me biznesin përpara marrjes së vendimeve.
Paralajmërimi i AmCham vendos në qendër një çështje që prek drejtpërdrejt qytetarët: nëse ulja e TVSH-së për ushqimet bazë do të sjellë kursime reale për familjet, apo nëse rritja e taksave të tjera do t’i zbehë këto përfitime dhe do ta bëjë jetesën më të shtrenjtë.