Taksa e re e pasurisë: Banesa e parë do të paguajë më pak, por vetëm nëse deklarohet

Ministria e Financave ka propozuar një skemë të re për taksën e pasurisë. Sipas draftit, banesa e parë e një qytetari do të përfitojë lehtësi fiskale, ndërsa banesat e tjera do të taksohen me vlerë të plotë.
Me rregullin e ri, për banesën e parë taksa nuk do të llogaritet mbi të gjithë vlerën e shtëpisë, por vetëm mbi një pjesë të saj. Në shumë raste, qytetari do të paguajë taksë vetëm për 50% të vlerës së banesës.
Por kjo lehtësi vlen vetëm për një banesë. Nëse një person ka vetëm një shtëpi, ajo quhet automatikisht banesa e parë. Nëse ka dy ose më shumë prona, ai duhet të deklarojë vetë se cilën do të zgjedhë si banesë të parë.
Për shembull, nëse një qytetar ka një apartament në Tiranë dhe një tjetër në Durrës, ai mund të zgjedhë vetë se për cilën banesë do të përfitojë zbritjen.
Për banesat e dyta, të treta apo të tjera, nuk do të ketë zbritje. Taksa do të llogaritet mbi të gjithë vlerën e pronës.
Ndryshimi tjetër i rëndësishëm është rritja e normës së taksës. Aktualisht taksa për banesat është 0.05% e vlerës së pronës. Me draftin e ri, ajo propozohet të bëhet nga 0.1% deri në 0.2%. Kjo do të thotë se taksa mund të rritet ndjeshëm.
Megjithatë, jo çdo banesë e parë do të përfitojë automatikisht zbritje 50% mbi të gjithë vlerën. Nëse vlera e shtëpisë është shumë e lartë dhe kalon kufirin e vendosur në draft, zbritja do të kufizohet vetëm deri në pragun e përcaktuar për bashkinë përkatëse.
Pra, me fjalë të thjeshta: banesa e parë do të paguajë më pak se banesat e tjera, por sa do të jetë lehtësia varet nga vlera e pronës dhe nga pragu që përcaktohet për çdo bashki.
Në një shembull për Tiranën, një apartament 90 metra katrorë me vlerë totale 17.3 milionë lekë paguan sot 8,676 lekë në vit. Me normën 0.1%, taksa do të shkonte në 8,952 lekë në vit, pra pak më shumë se sot. Por nëse norma vendoset 0.2%, detyrimi do të shkonte në 17,352 lekë në vit, gati dyfish.