Shqipëria rezulton një nga vendet më të brishta energjetikisht në Europë, me vetëm rreth 15 ditë rezerva nafte. Ky është alarmi që del nga një raport europian mbi kapacitetet energjetike të vendeve të kontinentit, i cili paralajmëron për rrezikun që paraqet kjo situatë në rast krizash ndërkombëtare ose bllokadash të furnizimit.
Sipas raportit, ndërkohë që Shqipëria ka vetëm rreth 15 ditë rezerva, mesatarja europiane arrin rreth 120 ditë. Edhe vendet që konsiderohen problematike në këtë drejtim kanë nivele shumë më të larta. Italia, për shembull, ka rreth 80 ditë rezerva strategjike.
Dokumenti europian thekson se kjo nuk është thjesht një çështje ekonomike apo problem i operatorëve privatë të tregtimit të hidrokarbureve, por lidhet me mungesën e një strategjie shtetërore për krijimin e rezervave në raste emergjence. Në një situatë krize energjetike ose konflikti, një rezervë prej vetëm 15 ditësh konsiderohet jashtëzakonisht e ulët për një vend.
Sipas raportit, Shqipëria rezulton një nga shtetet më problematike në Europë për sa i përket përballimit të një krize energjetike. Në rajon, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë rezerva që mund të përballojnë të paktën dy muaj furnizim në rast bllokade, ndërsa vende si Greqia dhe Kroacia kanë kapacitete edhe më të mëdha.
Situata ka ngritur shqetësime edhe në strukturat e sigurisë. NATO i ka kërkuar qeverisë shqiptare krijimin e një shtabi krize dhe ndërtimin e depozitave emergjente strategjike për energjinë. Sipas informacioneve, procesi për ngritjen e këtyre rezervave ka nisur, por ende ndodhet në faza burokratike.
Ekspertët paralajmërojnë se në rast të një përshkallëzimi të konfliktit në Lindjen e Mesme apo ndërprerjeje të zinxhirit të furnizimit, Shqipëria do të ishte ndër vendet më të ekspozuara në Europë. Në një skenar të tillë, vendi do të mbetej pothuajse tërësisht i varur nga furnizimet e jashtme.
Në të kaluarën situata ka qenë ndryshe. Gjatë periudhës së komunizmit, Shqipëria kishte depozita të konsiderueshme energjetike të shpërndara në zona të fshehta malore, të krijuara për t’u përdorur në rast lufte apo izolimi. Sipas vlerësimeve të ekspertëve të logjistikës ushtarake në fillim të viteve ’90, sistemi i rezervave të asaj kohe mund ta mbante vendin funksional për një periudhë shumë më të gjatë.
Sot panorama është krejt tjetër. Me vetëm 15 ditë rezerva nafte dhe pa një sistem të konsoliduar depozitash strategjike, Shqipëria mbetet një nga vendet më të pambrojtura energjetikisht në kontinent, ndërsa çdo krizë ndërkombëtare mund të kthehet shumë shpejt në një emergjencë për furnizimin e vendit me karburant.
