Sot, Bosnje-Hercegovina përkujton 30-vjetorin e masakrës së Srebrenicës, krimi më i rëndë në Evropë që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore.
Në korrik 1995, mbi 8 mijë burra dhe djem myslimanë u vranë nga forcat serbe të Bosnjës në enklavën e Srebrenicës, e cila ishte shpallur “zonë e sigurt” nga Kombet e Bashkuara.
Ngjarjet morën përshkallëzim më 9 korrik, kur Radovan Karadziç, udhëheqësi i serbëve të Bosnjës, urdhëroi pushtimin e qytetit. Trupat serbe rrethuan Srebrenicën dhe morën peng 30 paqeruajtës holandezë të OKB-së.
Më 10 korrik filluan bombardimet ndaj qytetit. NATO reagoi me goditje ajrore kundër tankeve serbe, por ndërhyrja u ndal pas kërcënimeve për ekzekutimin e ushtarëve të kapur holandezë.
Më 11 korrik, gjenerali Ratko Mlladiç hyri në Srebrenicë dhe nisi një nga krimet më të rënda të luftës në Ballkan.
Rreth 30 mijë civilë myslimanë u grumbulluan në bazën e paqeruajtësve holandezë në Potoçari. Mlladiç u përpoq të qetësonte masën duke u premtuar siguri, por forcat serbe nisën evakuimin e tyre me autobusë.
Ndërkohë, rreth 15 mijë burra dhe djem u përpoqën të shpëtonin përmes maleve drejt territorit të kontrolluar nga forcat boshnjake, por shumë prej tyre u vranë nga forcat serbe në pritë, nga bombardimet dhe snajperët.
Në ditët që pasuan, mbi 8 mijë meshkuj myslimanë u ekzekutuan dhe trupat e tyre u hodhën në varre masive. Për të fshehur gjurmët, trupat u zhvarrosën dhe u copëtuan nga ekskavatorët për t’u zhvendosur në varreza të tjera. Ky proces ka bërë shumë të vështirë identifikimin e viktimave edhe pas tre dekadash.
Çdo vit më 11 korrik, në Qendrën Përkujtimore të Potoçarit, varrosen mbetjet mortore të viktimave që identifikohen gjatë vitit, në një homazh që rikujton botës një nga dështimet më tragjike të ndërkombëtarëve për të ndaluar gjenocidin.
