Perceptimi i shqiptarëve për situatën financiare është përkeqësuar ndjeshëm krahasuar me një vit më parë, duke reflektuar rritje të fortë të pakënaqësisë dhe pasigurisë ekonomike. Këtë e tregojnë të dhënat e fundit nga Barometri i Ballkanit.
Sipas anketimit, 53% e qytetarëve në Shqipëri vlerësojnë se gjendja e tyre financiare do të jetë “më keq” ose “shumë më keq” gjatë 12 muajve në vijim, një nivel që e bën pesimizmin qartazi dominues. Ndërkohë, 46% shprehen se situata është përmirësuar, ndërsa vetëm një pjesë shumë e vogël mendon se ka mbetur e pandryshuar.
Situata paraqitet dukshëm ndryshe nga viti 2024, kur vetëm 14% e të anketuarve shprehnin pakënaqësi. Në atë periudhë, gati gjysma e shqiptarëve mendonin se financat do të mbeteshin në të njëjtin nivel, ndërsa 38% prisnin përmirësim.
Të dhënat tregojnë një kalim të shpejtë nga një klimë neutrale pritshmërie në një vlerësim masiv negativ brenda vetëm një viti. Ky ndryshim sugjeron se shumë familje kanë përjetuar përkeqësim real të kushteve ekonomike, ose të paktën një zhgënjim të fortë nga pritshmëritë që kishin më herët.
Ky perceptim lidhet ngushtë me presionet e vazhdueshme mbi buxhetet familjare. Rritja e kostos së jetesës dhe pasiguria ekonomike kanë ndikuar drejtpërdrejt në uljen e besimit të qytetarëve për të ardhmen financiare.
Edhe pse inflacioni zyrtar ka shënuar rënie krahasuar me kulmin e viteve të kaluara, çmimet e ushqimeve, energjisë dhe shërbimeve bazë vijojnë të mbeten të larta. Kjo ka reduktuar fuqinë blerëse të pagave dhe pensioneve, duke bërë që normalizimi i inflacionit të mos përkthehet në lehtësim real për shpenzimet mujore të familjeve.
Një tjetër faktor është mospërputhja mes rritjes ekonomike dhe të ardhurave reale. Rritja e Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe e pagës mesatare nuk është ndjerë njësoj në të gjitha shtresat e shoqërisë, veçanërisht te punonjësit me të ardhura të ulëta dhe të mesme.
Pakënaqësia shtohet edhe nga pasiguria në tregun e punës, sidomos për të rinjtë dhe për punësimin cilësor. Megjithëse punësimi është rritur në terma sasiorë, shumë vende pune mbeten me paga të ulëta ose pa stabilitet afatgjatë, duke forcuar ndjesinë e pasigurisë financiare dhe mungesës së perspektivës.
Rritja e emigrimit dhe krahasimi i vazhdueshëm me standardin e jetesës dhe të ardhurat në vendet e Bashkimit Evropian e thellojnë më tej ndjesinë e pakënaqësisë, edhe kur treguesit makroekonomikë paraqiten relativisht të qëndrueshëm.
Ndryshe nga viti 2024, kur dominonte ideja e stabilitetit, viti 2025 shënoi një kthesë të qartë drejt pakënaqësisë, duke e renditur Shqipërinë ndër vendet e rajonit me rritjen më të fortë të perceptimit negativ për ekonominë në muajt në vijim, raporton Monitor.
