Një ekip eksploruesish çekë ka zbuluar liqenin termal nëntokësor më të madh në botë, të fshehur thellë në Shqipërinë e Jugut. Ky trup ujor mbresëlënës, me një gjatësi prej 138.3 metrash dhe gjerësi 42 metra, përmban rreth 8,335 metra kub ujë të pasur me minerale.
Për të arritur në liqen, eksploruesit u detyruan të zbrisnin 127 metra nën tokë, duke e bërë këtë një nga zbulimet më të rëndësishme gjeologjike të viteve të fundit.
Zbulimi u bë nga eksploruesi Audy dhe gruaja e tij gjatë një udhëtimi familjar. I bazuar në përvojën e tij me formacione të ngjashme në malet Guadalupe të New Mexico, ai vendosi të eksploronte Shpellën e Squfurit, pranë lumit Sarandaporo (Vjosa).
“Ne nuk ishim të parët që hynim brenda, por kisha një ndjenjë të fortë se kjo shpellë ishte unike”, kujtoi Audy. Megjithëse kishte premtuar një përvojë relaksuese në ujërat termale, temperatura e ujit ishte vetëm 26°C.
“Me akrepat, merimangat, nxehtësinë dhe erën e rëndë të squfurit, nuk do ta quaja saktësisht një shpellë romantike,” tha ai për National Geographic Česko. “Por unë tashmë po merrja fletoren time të shënimeve.”
Shqipëria, e izoluar për dekada gjatë regjimit komunist të Enver Hoxhës, mbetet një territor i pashkelur për shumë eksplorues. Në fund të vitit 2024, ekipi vërejti diçka të pazakontë përmes një droni një shtëllungë avulli që dilte nga një zonë ende e paeksploruar.
Kjo i çoi drejt një shpelle të madhe nëntokësore, të cilën më vonë e pagëzuan si Shpella Atmos, duke e konfirmuar si liqenin më të madh termik nëntokësor të njohur në Tokë.
Audy, i emocionuar nga zbulimi, tha:
“Kur hymë për herë të parë dhe pamë liqenin, u mahnitëm. Ishte si të hynim në një botë tjetër.”
Ky zbulim është përshëndetur nga komuniteti shkencor si një moment historik për gjeologjinë dhe eksplorimin e Shqipërisë.
