Më 22 maj të vitit 1984, një ngjarje e rëndësishme shënoi historinë e burgjeve politike në Shqipëri. Rreth 500 të burgosur politikë në burgun e Qafë Barit u ngritën në revoltë, duke protestuar kundër trajtimit çnjerëzor dhe kushteve të rënda të jetesës që u imponoheshin nga regjimi komunist i asaj kohe.
Revoltën e nxitën vite të tëra abuzimi dhe përdorimi i dënimeve ekstreme, si dhe kushtet e mjerueshme të jetesës në burg. Të burgosurit politikë, të cilët ishin dënuar për “armiqësi ndaj popullit” dhe “agjitacion dhe propagandë”, shprehnë pakënaqësitë e tyre ndaj sistemit represiv, duke kërkuar njohjen e të drejtave të tyre themelore njerëzore.
Protesta nisi me heshtje dhe refuzim të ushqimit, por shpejt eskaloi në përleshje fizike kur autoritetet burgut tentuan të shtypin revoltën me dhunë. Si pasojë e përplasjeve, disa të burgosur mbetën të plagosur, ndërsa rojet përdorën forca shtesë për të rivendosur kontrollin.
Ngjarja e Qafë Barit solli në vëmendje të opinionit publik dhe organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut mizorinë e trajtimit të të burgosurve politikë në Shqipëri. Edhe pse revolta u shtyp brutalisht, ajo ngjalli një ndërgjegjësim më të gjerë për kushtet e këqija dhe nxitë disa ndryshime të kufizuara në trajtimin e të burgosurve në vitet në vijim.
Ngjarjet e atij dite mbeten një kujtesë e rëndë dhe një dëshmi e qartë e vullnetit për liri dhe drejtësi në kushte ekstremisht të vështira, duke u shndërruar në një simbol të rezistencës kundër tiranisë dhe shkeljes së të drejtave njerëzore.
