Saranda, qyteti bregdetar që në pamje të parë duket si një destinacion turistik i gjallë dhe me një sezon të suksesshëm, po përballet këtë vit me një realitet më kompleks dhe sfidues për bizneset lokale.
Bulevardi i mbushur me njerëz, dhomat e hoteleve të zëna dhe turistët që mbërrijnë me tragete dhe autobusë krijojnë përshtypjen e një sezoni normalisht të mirë. Por pas kësaj fasade, operatorët turistikë dhe pronarët e bizneseve të vogla në Sarandë raportojnë se, ndonëse numri i vizitorëve është në rritje, konsumimi dhe përfitimet ekonomike mbeten të dobëta.
Sipas Kristaq Çipës, kreut të Shoqatës së Operatorëve Turistikë, problemi kryesor është përhapja e informalitetit në sektor.
“Transporti, guida pa licencë, shërbimet detare të jashtëligjshme, madje edhe individë që ofrojnë akomodim apo ushqim pa standarde dhe pa autorizime, këto janë realiteti me të cilin përballemi. Kontrollohen vetëm bizneset e licencuara, ndërsa paligjshmëria mbetet e paprekur. Kjo është e papranueshme”, shprehet ai.
Ndërkohë, përfaqësuesit e sektorit tregojnë se, pavarësisht fluksit të turistëve, tregu nuk përkthehet në fitime reale për bizneset, për shkak të konsumit të ulët, konkurrencës së pandershme dhe pagesave të vonuara.
Arben Çipa, anëtar i shoqatës, thekson se: “Rritja modeste prej 3.9% e numrit të turistëve krahasuar me vitin e kaluar nuk është reflektuar në mënyrë domethënëse në të ardhurat e bizneseve. Problemi është konsumimi i ulët dhe shërbimet nën standard, që po minojnë qëndrueshmërinë tonë.”
Të dhënat zyrtare mbështesin këtë situatë të ngatërruar. Në muajt maj dhe qershor 2025, rritja e vizitorëve të huaj në Sarandë ishte e vogël krahasuar me dyshifroren e viteve të mëparshme. Madje, krahasuar me gushtin e vitit 2024, kur kishte një rritje 15% në rezervime, ky vit shfaq numra në rënie dhe fitimet ekonomike po zbehen për shkak të mungesës së investimeve dhe informalitetit të përhapur.
Një tjetër sfidë që rëndon mbi bizneset lokale janë problemet teknike me pagesat elektronike. Shumë prej tyre kanë investuar në pajisje POS për t’i shërbyer më mirë turistëve, por ndërprerjet në sistem, veçanërisht gjatë natës, po shkaktojnë jo vetëm vonesa por edhe humbje të klientëve.
“Nuk mund të kërkosh nga turistët të presin orë të tëra për rregullimin e sistemit,” thotë një pronar restoranti. Mospërputhjet në pagesa ndikojnë edhe në reputacionin e bizneseve, ku klientët ndonjëherë largohen të pakënaqur dhe lënë komente negative online.
Eksperti i sistemit bankar Ardit Cikuli shpjegon se këto ndërprerje lidhen me mirëmbajtjen dhe adaptimin e sistemeve bankare ndaj kërkesave të tregut turistik, i cili ende përballet me sfida teknologjike.
Në këtë situatë, informaliteti mbetet shqetësimi kryesor. Transporti dhe shërbimet turistike jashtë standardeve po minojnë seriozisht bizneset e ligjshme dhe po dëmtojnë imazhin e Sarandës si destinacion turistik cilësor.
Në kulmin e sezonit, sfidat janë të mëdha dhe kërkojnë veprime të menjëhershme nga autoritetet dhe aktorët e sektorit privat për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm dhe përfitime reale për ekonominë lokale. Nëse nuk adresohen këto probleme, edhe numri në rritje i turistëve mund të mos përkthehet në sukses ekonomik për qytetin bregdetar.
