Ndërsa aksi Librazhd–Pogradec u shemb, duke izoluar juglindjen e vendit dhe duke vënë në rrezik sigurinë e qytetarëve, kryeministri Edi Rama zgjodhi të mos flasë për përgjegjësi, hetime apo cilësi punimesh. Zgjodhi Portugalinë. Me një video nga një rrugë e dëmtuar atje, ai ironizoi opozitën dhe mediat, duke sugjeruar se fenomene të tilla ndodhin kudo dhe se akuzat për korrupsion janë të ekzagjeruara.
Por ndërsa kryeministri merret me krahasime ironike, realiteti shqiptar është një zinxhir investimesh që po shemben njëra pas tjetrës, duke prodhuar një dëm ekonomik dhe social të vazhdueshëm.
Shembja e aksit Librazhd–Pogradec nuk është një incident i izoluar. Trupi i rrugës u zhvendos deri në 29 centimetra, betoni poshtë urës u thërrmua dhe qarkullimi u mbyll plotësisht, përfshirë edhe për mjetet e emergjencës. Një aks jetik që lidh Korçën, Pogradecin dhe doganat me pjesën tjetër të vendit u paralizua. Kostoja e këtij segmenti është rreth 50 milionë euro .
Por dëmi real nuk matet vetëm me vlerën e kontratës. Çdo ditë bllokimi përkthehet në humbje për bizneset, në rritje kostosh për transportin, në vonesa për tregtinë dhe në pasiguri për qytetarët që nuk mund të lëvizin lirshëm nga një qytet në tjetrin. Kur një ambulancë nuk kalon dot, nuk kemi më debat politik, por rrezik për jetën.
Ndërkohë, lista e akseve problematike zgjatet. Rruga Shëngjin–Velipojë ka çarje dhe rrëshqitje dherash me rrezik shembjeje të plotë . Autostrada Thumanë–Kashar, e promovuar si vepër madhore, ka shfaqur shpërbërje, valëzime dhe probleme në ura, me një kosto që përfundoi në 1.3 miliardë euro .
Rruga Maliq–Gramsh ka pësuar shembje të përsëritur dhe rënie të murit mbrojtës, ndonëse është ende në garanci, me një kosto prej 12 milionë euro .
Unaza e Burrelit, 960 metra që kushtuan rreth 1.3 milionë euro, është çarë në disa pika dhe mbetet e pakalueshme .
Pista e Formula 1 në Elbasan u gërrye nga lumi Shkumbin, duke përfshirë një investim total prej 11 milionë euro .
Lista vijon me Tunelin e Llogarasë, mbi 200 milionë euro, për të cilin janë raportuar dyshime serioze për mungesë hekuri në strukturë .
Rruga e Arbrit me Tunelin e Murrizit, mbi 300 milionë euro, Tuneli i Skërficës 145 milionë euro, Qukës–Qafë Plloçë 260 milionë euro, Maqellarë–Peshkopi 10 milionë euro, Kuç–Qeparo 35.4 milionë euro, Vllahinë–Poçem 4.7 milionë euro, të gjitha me dëmtime të raportuara pak muaj ose pak vite pas inaugurimit . Të paktën 956 milionë euro nga taksat e shqiptarëve janë hedhur në asfalt që sot çan, rrëshqet dhe shembet .
Në vend që të shpjegojë pse investime qindra milionëshe degradojnë kaq shpejt, kryeministri zgjedh të ironizojë. Por krahasimi nuk e zhbën realitetin shqiptar. Në Shqipëri, bllokimi i një aksi paralizon një rajon të tërë, sepse alternativat janë të pakta dhe infrastruktura është e brishtë. Në Shqipëri, çdo shembje rrugësh prek drejtpërdrejt tregtinë, turizmin, furnizimin me mallra, çmimet në treg dhe sigurinë e qytetarëve. Në Shqipëri, kur mbyllet një rrugë, njerëzit mbeten të izoluar, bizneset humbin të ardhura dhe ekonomia lokale dëmtohet në zinxhir.
Dëmi ekonomik është i shumëfishtë. Transportuesit paguajnë më shumë për devijime, koha e udhëtimit zgjatet, kostot rriten dhe këto kosto kalojnë te konsumatori. Dëmi social është po aq i rëndë. Qytetarët nuk lëvizin dot lirshëm, nxënësit, punëtorët, familjarët me emergjenca përballen me pasiguri dhe vonesa. Besimi te institucionet dëmtohet çdo herë që një vepër e sapoinauguruar shfaq çarje.
Ironia me Portugalinë nuk e mbyll këtë kapitull. Përkundrazi, e thellon ndjesinë e mungesës së përgjegjësisë. Kur investimet publike kthehen në lista shembjesh, problemi nuk është vetëm natyra. Problemi është standardi, kontrolli, mbikëqyrja dhe përgjegjësia. Dhe këto nuk zgjidhen me video krahasuese, por me transparencë, auditim dhe llogaridhënie.
