Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i është drejtuar Bashkimit Evropian me një letër shqetësuese drejtuar përfaqësueses së lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri, njëkohësisht zëvendëspresidente e Komisionit Evropian, Kaja Kallas, duke ngritur alarmin për gjendjen e shqiptarëve në Luginën e Preshevës.
Në letrën e tij, Kurti evidenton vazhdimësinë e presionit që po ushtron Beogradi ndaj popullsisë shqiptare në Serbi. Duke bërë një krahasim mes dy realiteteve, ai thekson se ndërsa serbët në Kosovë gëzojnë të drejta të plota dhe janë të integruar në të gjitha sferat shoqërore, situata e shqiptarëve në Serbi paraqitet krejtësisht ndryshe.
Kryeministri Kurti nënvizon se shqiptarët në Serbi përballen me përjashtim sistematik nga institucionet publike, shëndetësore dhe juridike. Sipas tij, kësaj popullsie i mohohen shërbimet themelore, e drejta për arsimim në gjuhën amtare, ndërsa përballen edhe me mosnjohjen e diplomave të tyre. Gjithashtu, ai shpreh shqetësimin se këto rrethana mund të çojnë në shpërnguljen e tyre të detyruar nga këto troje.
“Shkelja e të drejtave të njeriut është e llojit politik, administrativ, ekonomik, kulturor e identitar, duke rrezikuar sigurinë dhe ekzistencën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës.
Mbi 10 për qind e qytetarëve shqiptarë janë fshirë nga listat e votuesve e nuk mund të ushtrojnë të drejtën themelore të votës. 30 deri në 70 për qind është niveli i papunësisë në zonat e banuara me shqiptarë, shumë herë më e lartë se mesatarja e vendit prej 12 për qind.
Spitali rajonal në Vranjë nga mbi 1000 punëtorë i ka veç dy shqiptarë e në Medvegjë nga rreth 2000 punonjës komunalë veç 12 janë shqiptarë.
Gjuha e urrejtjes ndaj shqiptarëve përkrahet nga shteti atje. Simbolet kombëtare janë rreptësisht të ndaluara bashkë me shprehjen kulturore e artistike. S’ka integrim por terrorizim. Komuniteti i shqiptarëve nuk integrohet, por Beogradi tenton ta frikësojë. I kanë ngritur bazat ushtarake në Bujanoc, e cila është edhe ndër më të mëdhatë në vend, si dhe i kanë vendosur 48 baza të përparme operacionale përreth kufirit me Kosovën, specifikisht në komunat e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit.
Caktimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak nga qeveria serbe përbën gjithashtu një kërcënim të madh për shqiptarët e Luginës së Preshevës, duke rrezikuar shpërnguljen masive dhe përsëritjen e traumave të së kaluarës.
Represioni i vazhdueshëm dhe sistematik i komunitetit shqiptar në Luginën e Preshevës qëndron në kundërshtim me vlerat evropiane e demokratike. Aktet e veprimet e Serbisë ndaj shqiptarëve të Luginës janë antiteza e parimeve të demokracisë, të drejtave të njeriut dhe sundimit të ligjit dhe kërkon reagim e veprim urgjent nga Bashkimi Evropian dhe bashkësia ndërkombëtare.”
