Shtrimi urgjent i Ilir Beqajt në spital ka ndezur sërish reflektorët mbi një nga figurat më të diskutuara të aferave korruptive të viteve të fundit. Sipas burimeve zyrtare, ish-ministri i Shëndetësisë ndodhet prej disa ditësh në QSUT, në gjendje të rënduar shëndetësore, me temperaturë të lartë dhe infeksion në lëkurë. Por ajo që për shumë qytetarë dhe vëzhgues të zhvillimeve politike dhe gjyqësore është më e rëndësishme se diagnoza mjekësore, është diagnoza morale dhe politike: përse pikërisht tani?
Beqaj ka më shumë se një vit në paraburgimin e Durrësit, ku mbahet për dosjen e famshme “SASPAC”, një histori e errët abuzimesh me fondet e huaja në sektorin e shëndetësisë. Ai përballet gjithashtu me akuza për korrupsion, shpërdorim detyre dhe falsifikim dokumentesh në çështjen e sterilizimit. Pra, kemi të bëjmë me një individ që e ka drejtuar sektorin më jetik të shtetit, dhe që sot akuzohet për grabitje sistematike të tij.
Nëse SPAK ka dosje të plota, përgjime, dëshmi dhe dokumente, përse ende nuk ka një vendim të prerë? Përse hetimet zvarriten me muaj e vite dhe përse masa e paraburgimit po i hap rrugë “shtrim-kurave” që shpesh përdoren si rrugëdalje nga drejtësia? Rasti i Beqajt është ilustrimi më i mirë i një drejtësie që punon me dy shpejtësi: kur bëhet fjalë për qytetarët e zakonshëm, drejtësia është e pamëshirshme; por kur bëhet fjalë për njerëzit e sistemit, gjithçka duket e negociueshme, përfshirë edhe sëmundjen.
Kujtojmë se në një nga bisedat e përgjuara nga SPAK, Beqaj komunikonte përmes telefonit të shoferit të tij për të shmangur përgjimet, diskutonte faturat që duhej të justifikoheshin dhe investime të dyshimta në restorante që fitonin tenderë shtetërorë. Në skemën e pastrimit të parave përmenden emra si Ermal Kurtulaj, person i afërt me Beqajn, dhe Gazmend Prenga, administrator i një restoranti ku dyshohet se kanalizoheshin paratë e pista. Dhe megjithatë, në vend që të flitet për një proces të përshpejtuar drejt drejtësisë, flitet për serum, antibiotikë dhe monitorime në QSUT.
Shtrimi i Beqajt nuk duket si rastësi, por pjesë e një strategjie. Ose ai është pranë një rrëfimi të madh, që do të trondiste themelet e aleancave politike dhe ekonomike që mbështesin ende qeverinë, ose ndodhemi përballë një tjetër skenar të njohur: të nxirret nga burgu për arsye “shëndetësore”, t’i jepet masa e arrestit shtëpiak dhe më pas të heshtë për gjithçka. Të mos përmendë më as shoferë, as faturime false, as restorante. As emra të mëdhenj.
Sepse në Shqipëri, ky është modeli që drejtësia ndjek në rastet më delikate: sa më afër je me pushtetin, aq më shumë të përkëdhel edhe kur akuzohesh për miliona euro të zhdukura. Një tjetër ish-ministër mund të dalë nga burgu jo me vendim gjykate, por me kartelë spitalore.
Edi Rama dikur qeshte me ironi: “S’ka hajdut 2 metra”. Sot, po ai njeri shikon nga larg si “kolonelët” e tij bien një nga një, duke tërhequr pas vetes të gjithë strukturën që i bëri dikur të paprekshëm… dhe hesht. Sepse me heshtjen e tij, drejtësia ndjehet e lirë të zvarrisë dosje, të shpikë justifikime, të bëjë kompromis me shëndetin për të shmangur përplasjen me të vërtetën.
A është Beqaj gati të flasë? Apo është thjesht një tjetër pjesë e planit për të mbuluar gjurmët? A është kjo një gjendje shëndetësore e vërtetë, apo një alarm i rremë për të shmangur arrestin final? Nuk ka asnjë dyshim se drejtësia në Shqipëri nuk e ka më luksin të heshtë.
Qytetarët nuk janë më naivë. Ata e shohin se si funksionon sistemi. Dhe kur shohin që edhe një i arrestuar për korrupsion milionash përfundon në QSUT e jo në një sallë gjyqi, e kuptojnë fare mirë se drejtësia nuk matet me metrin e së drejtës, por me metrin e pushtetit.
