Çdo vit, më 20 maj, shënohet Dita Kombëtare e Fëmijëve Jetimë, një ditë kushtuar fëmijëve që rriten pa mbështetjen dhe përkujdesjen e prindërve.
Qëllimi i kësaj dite është të ngrejë ndërgjegjësimin e shoqërisë për sfidat me të cilat përballen këta fëmijë dhe të nxisë angazhimin komunitar për përmirësimin e kushteve të tyre të jetesës.
Fëmijët jetimë janë një nga grupet më të prekshme në shoqëri, të cilët shpesh vuajnë mungesën e dashurisë, mbështetjes emocionale, arsimit dhe kushteve të përshtatshme për të jetuar.
Për këtë arsye, kjo ditë përbën një thirrje për reflektim dhe veprim, jo vetëm nga institucionet shtetërore, por edhe nga çdo qytetar.
Për të shënuar këtë ditë, organizohen aktivitete sensibilizuese, vizita në qendrat rezidenciale, dhurime dhe evente të ndryshme sociale, me qëllim që fëmijët të ndihen të vlerësuar, të përfshirë dhe të mbështetur.
Dita Kombëtare e Fëmijëve Jetimë na kujton se çdo fëmijë ka të drejtë për një të ardhme të sigurt dhe për një shoqëri që nuk e lë askënd pas.
Sfidat që hasin këta fëmijë janë të shumta, nga mungesa e mbështetjes emocionale dhe psikologjike deri te nevojat bazë materiale.
Është thelbësore që ata të mos izolohen, por të përfshihen plotësisht në shoqëri, duke marrë dashurinë, kujdesin dhe shërbimet që u takojnë.
Historia e jetimoreve në Shqipëri
Historia e jetimoreve në Shqipëri fillon rreth një shekull më parë, në periudhën pas pavarësisë së vendit. Gjatë luftërave ballkanike dhe Luftës së Parë Botërore, Shqipëria u përball me okupime nga ushtritë austro-hungareze, italiane dhe franceze.
Edhe pse ushtarakët pretendonin se nuk ishin pushtues, ata mbështetën hapjen e shkollave shqipe dhe ndihmuan në ngritjen e jetimoreve të para për fëmijët e familjeve të prekura nga lufta.
Jetimorja e parë në vend u hap më 28 nëntor 1917 në Tiranë, falë përpjekjeve të prefekturës dhe bashkisë së Tiranës, si dhe ndihmës së autoriteteve austriake. Ajo fillimisht funksionoi në teqenë e Sheh Dyrit dhe më pas u mbështet nga Kryqi i Kuq Amerikan, duke marrë emrin “Strehë Vorfnore”.
Themelues kryesor i kësaj strehë ishte diplomati Rauf Fico, nënprefekt i Tiranës dhe Durrësit, i cili u motivua nga një ngjarje tragjike: vdekja e një djali 5-vjeçar jetim, i cili, së bashku me motrën e tij, ishte gjetur i braktisur në Farkë të Tiranës.
Kjo ngjarje e hidhur e shtyu Ficën të ndërmarrë masa urgjente për të siguruar strehim dhe kujdes për fëmijët në nevojë. Ai kërkoi ndihmën e figurave fetare dhe komunitare si hoxhë Zyber Hallulli dhe Mytesim Këlliçi për të ofruar ngrohje dhe ushqim për këta fëmijë.
Për fat të keq, djali nuk arriti të mbijetojë, një humbje që ndikoi thellë në ndjenjat e Ficës dhe theksoi nevojën për struktura të qëndrueshme për mbrojtjen e fëmijëve të pambrojtur.
Kështu, para më shumë se 95 vjetësh u hodhën themelet e një sistemi të parë mbrojtjeje sociale për fëmijët jetimë në Shqipëri, duke lënë një trashëgimi të rëndësishme për kujdesin dhe solidaritetin shoqëror që vazhdon edhe sot.
Emrat e Rauf Ficos, Mytesim Këlliçit, Zyber Hallullit dhe bamirësve të tjerë mbeten të paharruar si pionierë të kësaj kauze humane në vend.
