Në kalendarin e besimit të krishterë, dy prej ngjarjeve më të mëdha dhe më domethënëse janë padyshim E Premtja e Zezë dhe Pashkët.
Ato nuk janë vetëm data simbolike, por mbartin një rëndësi universale për njerëzimin, duke mishëruar vuajtjen dhe shpresën, vdekjen dhe rilindjen.
Të ndërthurura ngushtë me jetën dhe veprën e Jezu Krishtit, këto festa qëndrojnë në zemër të traditës së krishterë dhe i japin thellësi shpirtërore përjetimit njerëzor të sakrificës dhe shpëtimit.
Në Gjermani dhe jo vetëm, Krishtlindja mbetet festa më e dashur për nga atmosfera dhe ndjesitë festive, por në thelbin e besimit, Pashkët zënë vendin më të lartë.
Ato nuk përkujtojnë lindjen, por fitoren mbi vdekjen një ngjarje që, sipas besimit të krishterë, ndryshoi fatin e njerëzimit.
E Premtja e Zezë: sakrifica dhe pendimi
E Premtja e Zezë është dita e kujtimit të kryqëzimit të Krishtit një ditë zije dhe reflektimi të thellë. Ajo paraprihet nga “Java e Madhe”, një periudhë përgatitore ku komuniteti i besimtarëve hyn në një atmosferë përulësie, pendese dhe përqendrimi shpirtëror.
Në këtë ditë, fokusi është mbi vuajtjet dhe vdekjen e Jezu Krishtit, që u kryqëzua për fajet e njerëzve, sipas teologjisë së krishterë.
Historikisht, kjo ditë ka qenë qendra e kremtimeve për të krishterët protestantë, por sot të gjitha degët e krishterimit katolike, ortodokse dhe protestante e njohin E Premten e Zezë si pjesë të pandarë të misterit të Pashkëve.
Bashkë me të Shtunën e Zezë dhe të Dielën e Pashkëve, ato formojnë një tërësi të shenjtë që përfaqëson kalimin nga errësira në dritë.
Ngjarjet e së Premtes së parë të Zezë fillojnë që të enjten mbrëma me Darkën e Fundit momenti i fundit i bashkimit të Jezusit me nxënësit e tij.
Menjëherë pas këtij momenti të shenjtë, pasojnë tradhtia, arrestimi dhe proceset gjyqësore. Jezusi përballet me dy gjykime, një nga udhëheqësit hebrenj që kërkonin eliminimin e tij për arsye fetare, dhe një tjetër nga autoritetet romake që shqyrtonin çështjen në planin politik.
Dënimi i tij përfundimtar ishte kryqëzimi një formë brutale dhe publike e vdekjes.
Shkrimet e Dhiatës së Re përshkruajnë një varg ngjarjesh të mbinatyrshme në momentin e vdekjes së Krishtit: errësimi i diellit, tërmete dhe tronditje që thellojnë dimensionin hyjnor të asaj që po ndodhte.
Tri ditë pas kryqëzimit, mëngjesi i së dielës solli një lajm që tronditi dhe frymëzoi botën, varri ishte bosh. Dëshmitarët që e panë të ringjallur Jezusin sollën prova të prekshme për ndjekësit e tij, duke u dhënë atyre besimin e palëkundur se jeta nuk mbaron me vdekjen.
Për të krishterët, kjo është zemra e besimit: vdekja nuk është fundi, por një kalim drejt diçkaje më të madhe. Pashkët shënojnë pikërisht këtë dimension shprese, duke ofruar një perspektivë që e kapërcen realitetin tokësor.
E Premtja e Zezë dhe Pashkët nuk janë vetëm ngjarje të kaluara apo festa kalendarike ato mbartin një mesazh të përjetshëm për çdo kohë: se edhe në momentet më të errëta, ekziston mundësia e një agimi të ri. Sakrifica dhe ringjallja e Krishtit janë gurët themelorë të një besimi që predikon mëshirë, falje dhe shpresë përtej çdo vuajtjeje.
Në një botë ku shumëkush e kërkon kuptimin në mes të pasigurive dhe dhimbjes, këto festa sjellin rikujtimin se fundi, në besimin e krishterë, nuk është asnjëherë fundi por vetëm një fillim i ri.
