Marrëveshja për njohjen e ndërsjellë të viteve të sigurimeve shoqërore mes Shqipërisë dhe Italisë pritet të hyjë në fuqi gjatë muajit qershor, duke hapur rrugën për përfitime konkrete për mbi 500 mijë shqiptarë dhe një numër të konsiderueshëm shtetasish italianë.
Tresjana Elmazi, përfaqësuese e UIM Albania, në një intervistë për ATSH-në, tha se marrëveshja u vjen në ndihmë të gjithë personave që kanë kontribuar në sistemin e sigurimeve shoqërore në të dy vendet, por nuk arrijnë të plotësojnë kushtet minimale për pension në njërin prej tyre.
Sipas saj, qytetarët mund të bashkojnë periudhat e sigurimeve të realizuara në Shqipëri dhe Itali për të përfituar pension të pjesshëm në secilin vend, në bazë të metodës “prorata”, që llogarit kontributet proporcionalisht. Për shembull, një person me 10 vite punë në Shqipëri dhe 10 vite në Itali do të përfitojë pension të ndarë nga të dy vendet, në përputhje me vitet e kontribuara në secilin sistem.
Procedura dhe dokumentacioni
Aktualisht, nuk ka ende mundësi për të aplikuar, pasi marrëveshja nuk ka hyrë zyrtarisht në fuqi. Pasi të shkëmbehen aktet e ratifikimit mes dy vendeve, pritet që zbatimi të nisë brenda muajit qershor. Në atë moment, Instituti Italian i Sigurimeve Shoqërore (INPS) do të hapë një platformë të dedikuar për aplikime.
Elmazi shpjegoi se për pensionin italian nevojiten dokumente të tilla si leja e qëndrimit dhe kodi fiskal, që shërben për të hyrë në sistemin digjital të INPS. Për Shqipërinë, duhet libreza e punës dhe dokumente që vërtetojnë periudhat e sigurimeve, sidomos për vitet para 2012-ës, kur të dhënat nuk ishin ende të digjitalizuara.
Aplikimet dhe ndjekja e procedurave bëhen pa pagesë nga zyrat e patronatit, si UIM Albania, të cilat ndihmojnë qytetarët në mbledhjen e dokumentacionit dhe në procesin e aplikimit.
Sipas përfaqësueses së UIM Albania, përfituesit do të marrin dy pensione të veçanta – një nga ISSH-ja në Shqipëri dhe një nga INPS-i në Itali. Secili institucion do të bëjë pagesën në llogaritë bankare të qytetarëve, në varësi të vendit ku ata banojnë. Pensionet nuk bashkohen në një shumë të vetme dhe nuk ndikojnë tek njëri-tjetri në aspektin financiar apo tatimor.
Zyra e UIM Albania ka raportuar interes të lartë nga qytetarët, veçanërisht ata që kanë vështirësi me përdorimin e platformave digjitale. Elmazi u bëri thirrje të gjithë të interesuarve që të nisin verifikimin e viteve të sigurimeve që tani, për të shmangur vonesa sapo marrëveshja të hyjë në fuqi. Ajo theksoi se platforma e-Albania dhe sistemi italian kërkojnë kohë për të verifikuar të dhënat, veçanërisht për periudhat më të vjetra.
Marrëveshja pritet të ndikojë edhe tek shtetasit italianë që jetojnë në Shqipëri, të cilët përfitojnë nga taksimi i ulët i pensioneve këtu. Shumë prej tyre ndjekin procedurën e ndryshimit të rezidencës, duke përfituar kështu nga skemat e defiskalizimit që menaxhohen nga patronatet si ITAL dhe UIM.
ITAL (Instituti për Tutelën dhe Asistencën e Punëtorëve), i krijuar nga Unioni Italian i Punës (UIL), ka një histori 70-vjeçare në ofrimin e shërbimeve për punëtorët, emigrantët dhe pensionistët në Itali dhe jashtë saj. Nën siglën e UIM, ky institut ka hapur zyrë edhe në Shqipëri me seli në Tiranë dhe sportele në qytete si Durrës, Vlorë dhe Lezhë. / ATA
