Kur shqiptarët bashkohen, shkruajnë histori! Dyfishojnë deputetët në Parlamentin serb, një mësim për Maqedoninë e Veriut

Shqiptarët e Luginës së Preshevës kanë shënuar një arritje të rëndësishme politike në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi. Pas vitesh përçarjesh dhe rivalitetesh, tetë parti shqiptare vendosën të garojnë së bashku dhe, sipas rezultateve paraprake, kanë siguruar dy mandate në Parlamentin serb, duke dyfishuar përfaqësimin e deritanishëm.

Deri më sot, shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës përfaqësoheshin në Kuvendin e Serbisë nga vetëm një deputet, Shaip Kamberi. Tashmë, falë listës së përbashkët “Koalicioni Shqiptar”, pritet që krahas tij të ulet në Parlament edhe Visar Mehmeti, përfaqësues i Alternativës për Ndryshim.

Sipas të dhënave të publikuara nga Kamberi, koalicioni ka marrë 27.230 vota, ndërsa gara për një mandat të tretë mbetet ende e hapur. Rezultati është mbështetur edhe nga projeksionet e CeSID/Ipsos, megjithëse mandatet përfundimtare duhet të konfirmohen zyrtarisht.

Ajo që e bën këtë rezultat veçanërisht domethënës është mënyra se si u arrit: përmes bashkimit të forcave politike shqiptare që më parë garonin të ndara.

Tetë subjekte politike, me dallime dhe rivalitete të mëparshme, arritën një marrëveshje për të dalë me një listë të vetme. Në këtë proces pati rol edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, të cilin përfaqësuesit shqiptarë të Luginës e falënderuan publikisht për angazhimin e tij.

Pas shpalljes së rezultateve paraprake, shqiptarët e Luginës dolën në festë, ndërsa Kamberi e cilësoi rezultatin një arritje historike.

“Ky është rezultati i bashkimit politik, i besimit qytetar dhe i përkushtimit të përbashkët për përfaqësim dinjitoz”, deklaroi ai.

Edhe kryeministri Kurti përshëndeti rezultatin, duke theksuar se bashkimi politik po përkthehet në përfaqësim më të fuqishëm parlamentar.

Një shembull që hap debat edhe për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

Rezultati në Luginën e Preshevës sjell në vëmendje edhe përçarjet e vazhdueshme mes subjekteve politike shqiptare në Maqedoninë e Veriut, ku rivalitetet partiake kanë ndikuar prej vitesh në mënyrën se si organizohet përfaqësimi politik shqiptar.

Megjithëse sistemi zgjedhor dhe pesha demografike e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut ndryshojnë ndjeshëm nga ato në Serbi, përvoja e Luginës ofron një shembull konkret të bashkëpunimit mes partive për një objektiv të përbashkët.

Një bashkëpunim më i gjerë mes subjekteve shqiptare në Maqedoninë e Veriut mund të diskutohet jo vetëm në funksion të numrit të mandateve, por edhe të një programi të përbashkët për të drejtat gjuhësore, arsimin, përfaqësimin institucional, zhvillimin ekonomik dhe barazinë e qytetarëve shqiptarë.

Pikërisht për këtë arsye, përvoja e Preshevës meriton të analizohet përtej festimeve: tetë parti arritën të kapërcejnë dallimet për të ndërtuar një përfaqësim të përbashkët, i cili, sipas rezultateve paraprake, u solli shqiptarëve një mandat më shumë.

Për shqiptarët e Luginës, sfida e radhës do të jetë që ky përfaqësim më i gjerë të përkthehet në rezultate konkrete për të drejtat dhe interesat e komunitetit të tyre.

Ndërsa për politikën shqiptare në Maqedoninë e Veriut, zhvillimet në Preshevë shtrojnë një pyetje të rëndësishme: sa hapësirë mund t’i lihet bashkëpunimit për çështjet shqiptare, përtej rivaliteteve dhe interesave të veçanta partiake?

Dy mandatet e projektuara në Serbi tregojnë se bashkëpunimi politik mund të prodhojë rezultate të matshme. Tashmë mbetet për t’u parë nëse kjo përvojë do të nxisë reflektim edhe te partitë shqiptare përtej Luginës së Preshevës.