Mospagimi i detyrimeve të sigurimeve të punonjësve është një problem që përfshin jo vetëm bizneset private, por edhe institucione publike.
Në fund të vitit 2023, detyrimet e papaguara për sigurimet shoqërore të punonjësve në Shqipëri arritën në 18,4 miliardë lekë sipas një raporti të Kontrollit të Lartë të Shtetit.
Ky borxh përfshin gjithsej 103 mijë subjekte debitorë, dhe është rezultat i mospagimit të kontributeve të sigurimeve shoqërore nga një pjesë e madhe e bizneseve dhe disa institucioneve shtetërore.
KLSH vëren se një pjesë e detyrimeve, 794 milionë lekë, janë krijuar nga 668 ente publike (buxhetore dhe jo-buxhetore), të cilat duhej të ishin arkëtuar nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve për llogari të Institutit të Sigurimeve Shoqërore. Nga detyrimet totale, një pjesë e madhe prej 5,8 miliardë lekë i takon ISSH-së për arkëtime të vonuara nga bujqit dhe pensione të përfituara në mënyrë të padrejtë.
Pjesa më e madhe e detyrimeve vjen nga bizneset e mëdha, që përbëjnë 58% të borxhit, ndërsa bizneset e vogla janë përgjegjëse për 38% të detyrimeve të papaguara. Pjesa tjetër i takon subjekteve publike, që kanë një peshë më të vogël.
Analiza tregon se gati gjysma e detyrimeve është e arkëtueshme, pasi ato janë nga subjekte aktive, me 44,980 subjekte aktive debitorë që përbëjnë 41% të numrit të përgjithshëm të subjekteve debitorë, dhe 47% të vlerës totale të borxhit. Këto detyrime ndikojnë në punonjësit, të cilët nuk mund të përfitojnë nga skemat e sigurimeve shoqërore, përfshirë pensionet, lejet e barrëlindjes dhe shërbime të tjera shëndetësore.
Raporti thekson se trendi i mos-pagimit është në rritje, si në numër ashtu edhe në vlerë, dhe kërkon përmirësimin e mbledhjes së detyrimeve dhe përforcimin e masave për të siguruar mbrojtjen sociale të individëve në sistemin e sigurimeve shoqërore./Monitor
