Shqipëria po shet gjithnjë e më pak jashtë vendit. Për të tretin vit rresht, eksportet kanë rënë dhe situata mbetet e vështirë për bizneset që prodhojnë për tregjet e huaja.
Sipas INSTAT, në vitin 2025 eksportet ranë me 6.1 për qind, duke arritur në 346 miliardë lekë. Një vit më parë rënia ishte edhe më e fortë, ndërsa edhe 2023 shënoi tkurrje. Në 10 vitet e fundit, eksportet kanë rënë në shumicën e viteve dhe janë rritur vetëm përkohësisht pas pandemisë.
Një nga arsyet kryesore është euro e dobët. Nga rreth 140 lekë në vitin 2015, euro ra për herë të parë nën 100 lekë në 2024 dhe edhe në 2025 qëndroi mesatarisht rreth 98 lekë. Kjo do të thotë më pak të ardhura për eksportuesit, ndërsa kostot e tyre në Shqipëri vazhdojnë të rriten.
Çfarë ra dhe çfarë u rrit në 2025
Rënien më të madhe e patën materialet e ndërtimit dhe metalet, për shkak të ndalimit të aktivitetit të Kurum. Në rënie ishin edhe mineralet dhe energjia.
Dy sektorë shënuan rritje: ushqimet, pijet dhe duhani, si edhe makineritë dhe pjesët këmbimi, por jo aq sa të kompensonin humbjet në sektorët e tjerë.
Tekstilet dhe këpucët, sektori më i madh eksportues në vend, ranë lehtë me rreth 1 për qind. Pas disa vitesh shumë të vështira, fabrikat shpresojnë për përmirësim në 2026, por presioni nga euro e ulët, rritja e pagës minimale dhe porositë më të pakta nga Europa mbeten probleme serioze.
Bujqësia rritet, por jo pa kosto
Eksportet bujqësore janë rritur, sidomos frutat dhe perimet, me rritje të fortë vitet e fundit. Megjithatë kjo po ndodh më shumë nga zgjerimi i fermave të mëdha dhe serrave, ndërsa fermat e vogla po zhduken për shkak të mungesës së fuqisë punëtore dhe plakjes së fshatit.
Deficiti tregtar thellohet
Ndërsa eksportet bien, importet mbeten shumë më të larta. Në 2025, Shqipëria importoi mallra me vlerë 887 miliardë lekë. Diferenca mes importeve dhe eksporteve u rrit në 541 miliardë lekë, duke treguar se vendi po varet gjithnjë e më shumë nga mallrat e huaja.
Me pak fjalë, prodhuesit shqiptarë po shtrëngohen nga të gjitha anët: euro e dobët, kosto më të larta, tregje të pasigurta dhe konkurrencë e fortë. Pa ndryshime serioze, kriza e eksporteve rrezikon të zgjasë edhe më tej.
Burimi: INSTAT
