Qeveria tallet me pensionistët: “Rritje” me 10 lekë në ditë, të fundit në Ballkan dhe 100 vjet larg BE-së

Qeveria Rama u shpërndan pensionistëve bonuse në prag zgjedhjesh, u shton pensionet me 10 apo 17 lekë në ditë dhe më pas i reklamon këto masa si arritje. Por shifrat tregojnë një realitet krejt tjetër: Shqipëria ka pensionet me fuqinë blerëse më të ulët në Ballkanin Perëndimor dhe, sipas projeksioneve ndërkombëtare, i duhen mbi 100 vjet për të arritur mesataren europiane.
Sipas të dhënave të Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (wiiw), të publikuara nga Monitor, në vitin 2025 pensioni mesatar shqiptar kishte vetëm 19% të fuqisë blerëse të pensionit mesatar në Bashkimin Europian.
Kjo do të thotë se edhe pasi merren parasysh ndryshimet e çmimeve, një pensionist shqiptar mund të blejë vetëm rreth një të pestën e mallrave dhe shërbimeve që përballon pensionisti mesatar europian. Pra, problemi nuk është thjesht se pensionet janë më të ulëta në euro, por se me to mund të blihet shumë më pak.
Shqipëria mbetet pas të gjithë rajonit. Mali i Zi ka arritur në 58% të mesatares europiane, Maqedonia e Veriut në 52%, Serbia në 44%, Bosnja dhe Hercegovina në 42% dhe Kosova në 20%. Me pensionin mesatar malazez mund të blihen afërsisht tre herë më shumë mallra dhe shërbime sesa me pensionin shqiptar.
Edhe ritmi i përmirësimit nxjerr në pah hendekun. Gjatë vitit 2025, Shqipëria iu afrua mesatares së BE-së me vetëm 1,3 pikë përqindjeje, ndërsa Mali i Zi me 11,6 dhe Maqedonia e Veriut me 7,8 pikë.
Sipas skenarit të wiiw, Mali i Zi mund ta arrijë nivelin mesatar europian të pensioneve për 14 vjet, Maqedonia e Veriut për 23 dhe Bosnja për 40. Për Shqipërinë parashikohen mbi 100 vjet, nëse vijojnë kushtet e skenarit të analizuar.
Ndërsa hendeku me Europën mbetet kaq i madh, çfarë ka bërë qeveria për pensionistët?
Në mars 2025, vetëm dy muaj përpara zgjedhjeve parlamentare të 11 majit, qeveria shpërndau bonuse prej 5.000 dhe 10.000 lekësh. Paratë u dhanë vetëm një herë, pa ndryshuar pensionin e përhershëm. Koha e shpërndarjes ngriti shqetësime për përdorim elektoral.
Në tetor 2025, qeveria prezantoi indeksimin prej 2,5%. Për një pensionist që merrte 20 mijë lekë në muaj, kjo nënkuptonte vetëm 500 lekë shtesë, ose rreth 17 lekë në ditë. Për një pension prej 12 mijë lekësh, shtesa ishte 300 lekë në muaj, vetëm 10 lekë në ditë.
Me 10 lekë në ditë nuk përballohet as rritja e kostos së jetesës. Megjithatë, këto shuma u paraqitën si mbështetje për pensionistët, kur në thelb bëhej fjalë për indeksim që synonte të kompensonte shtrenjtimin e çmimeve.
Edhe më problematike janë konstatimet e Kontrollit të Lartë të Shtetit. Sipas auditimit për vitin 2025, fondi për indeksimin e pensioneve u reduktua nga 1,618 miliardë në 1,140 miliardë lekë, ndërsa fondi për bonuset u rrit nga 3,75 miliardë në 9,7 miliardë lekë.
Pra, ndërsa pensionistët kishin nevojë për rritje të qëndrueshme të të ardhurave, qeveria orientoi më shumë fonde drejt shpërblimeve të përkohshme. KLSH evidentoi gjithashtu probleme me metodologjinë e indeksimit të vitit 2024, kur u aplikua norma 4,1%, ndërsa përdorimi i një tjetër muaji reference do të kishte rezultuar në 5,7%.
Pasojat e sistemit duken te pensionet që marrin sot qytetarët. Në vitin 2025, 55,2% e pensioneve të pleqërisë ishin të pjesshme, ndërsa rreth 354 mijë përfitues merrnin mesatarisht vetëm 13.500 lekë në muaj. Pensioni mesatar urban ishte 20.123 lekë, ndërsa ai rural vetëm 12.313 lekë.
Puna pa sigurime dhe pagat e nëndeklaruara vazhdojnë ta rëndojnë situatën. Sipas INSTAT-it, 21,8% e punësimit në biznese ishte informal në vitin 2025. Ndërkohë, për çdo pension kishte mesatarisht vetëm 1,18 kontribuues, duke shtuar presionin mbi një sistem që duhet të financojë pensionet e sotme me kontributet e punonjësve.
Në vitin 2026, qeveria prezantoi edhe bonuse mujore prej 600 deri në 1.800 lekësh, sipas kategorive. Por këto masa nuk e ndryshojnë rezultatin e dokumentuar për vitin 2025, ndërsa ndikimi i tyre i plotë në fuqinë blerëse mbetet për t’u matur.
Pas gjithë këtyre viteve në pushtet, bilanci i qeverisë Rama për pensionistët nuk matet me bonuset që shpërndan dhe as me ceremonitë ku njofton shtesa prej disa qindra lekësh. Matet me atë që pensionistët mund të blejnë realisht me paratë e tyre.
Dhe shifrat janë të pamëshirshme: Shqipëria mbetet e fundit në rajon, me vetëm 19% të fuqisë blerëse të pensioneve europiane.
Të prezantosh 10 lekë në ditë si përmirësim të jetesës, ndërkohë që pensionistët përballen me pensione që nuk mbulojnë nevojat bazë, nuk është një sukses social. Është një tallje me varfërinë e atyre që kanë punuar gjithë jetën dhe sot duhet të llogarisin çdo lek për ushqimet, ilaçet dhe faturat.