Kush e urdhëroi heqjen e banderolës “Ju erdhi fundi” te Politekniku? Mesazhi kundër qeverisë që u zhduk nga hapësira publike

Ngjarja te Universiteti Politeknik nuk duhet trajtuar si incident i zakonshëm mes protestuesve dhe rojeve. Aty u pa diçka më e qartë: një mesazh politik në një hapësirë publike u trajtua si problem sigurie.

Banderola “Ju erdhi fundi” nuk u vendos në pronë private. U vendos në një universitet publik, në një moment proteste qytetare, kur vetë studentët dhe të rinjtë janë pjesë e rëndësishme e lëvizjes. Heqja e saj nga rojet dhe tensioni që pasoi nuk janë detaj teknik. Janë shenjë e mënyrës si institucionet publike reagojnë kur pakënaqësia bëhet e dukshme në një vend që ka peshë simbolike.

Këtu duhet sqaruar kush veproi dhe me çfarë urdhri. A ishte vendim i administratës së universitetit? A veproi kompania e sigurisë me iniciativë të vet? A pati komunikim me policinë? A pati urdhër politik? A ekziston një rregullore që ndalon vendosjen e një mesazhi proteste në një godinë universitare, apo u veprua thjesht sepse mesazhi ishte kundër qeverisë?

Në këtë pikë hyn edhe emri i Illyrian Guard, nëse ajo ka qenë struktura e përfshirë në ruajtjen e objektit. Kjo kompani nuk është një roje private e zakonshme. Është kompani shtetërore sigurie dhe prej vitesh ka qenë objekt kritikash politike e mediatike. Opozita e ka quajtur “polici private” të qeverisë, ndërsa në media janë raportuar edhe raste problematike lidhur me punonjës të saj, tenderë, kontroll objektesh publike dhe mënyrën si përdoret siguria në institucione.

Prandaj çështja bëhet më serioze: a po përdoret një strukturë sigurie e lidhur me shtetin për të pastruar hapësirat publike nga mesazhet politike që bezdisin qeverinë?

Nëse një kompani sigurie e krijuar për të ruajtur institucione publike përfshihet në heqjen e një banderole proteste, atëherë publiku ka të drejtë të dijë nëse ajo po mbron objektin, apo po mbron qeverinë nga mesazhi.

Universiteti ka detyrim të japë shpjegim. Politekniku nuk është zyrë partie. Nuk është pronë e qeverisë. Nuk është hapësirë ku protesta duhet të hyjë vetëm me leje nga administrata. Është universitet publik dhe çdo kufizim i shprehjes politike aty duhet të ketë bazë të qartë ligjore, jo thjesht refleks frike.

Këndi i vërtetë i ngjarjes nuk është “u hoq një banderolë”. Këndi është se në Shqipëri protesta lejohet deri në momentin kur bëhet e dukshme në vendin e gabuar për pushtetin. Në rrugë mund të tolerohet. Në universitet fillon të shqetësojë. Në institucion bëhet “problem sigurie”.

Kjo është arsyeja pse ngjarja te Politekniku duhet ndjekur me emra: kush urdhëroi heqjen e banderolës, kush e zbatoi, çfarë kompanie sigurie ishte në detyrë, çfarë kontrate ka me universitetin dhe mbi çfarë baze ndërhyri.

Pa këto përgjigje, incidenti thjesht është fshehur pas fjalës “tension”.