“Agjent”, Në Shqipëri, kur pushteti nuk do të përgjigjet, shpik prejardhjen e protestës

Kur qeveria të quan agjent, do të thotë se nuk ka përgjigje.

Në Shqipëri, kur pushteti nuk do të përgjigjet, shpik prejardhjen e protestës.

Nuk pyet çfarë kërkojnë qytetarët. Pyet kush i ka dërguar. Nuk pyet pse janë të zemëruar. Pyet kush i financon. Nuk pyet çfarë ka bërë gabim shteti. Pyet cili armik i jashtëm, cili grup, cila dorë e fshehtë, cili “agjent” po i lëviz njerëzit.

Është teknikë e vjetër. Jo vetëm shqiptare. Çdo pushtet që e ka humbur kontaktin me qytetarët, një ditë fillon t’i trajtojë qytetarët si operacion armiqësor.

Në vend që të dëgjojë problemin, sulmon dëshmitarin.

Kjo po ndodh edhe tani.

Kur protesta rritet, narrativa zhvendoset: kush janë këta? Kush i shtyn? Kush përfiton? A janë të majtë? Të djathtë? Të huaj? Islamistë? Amerikanë? Anti-amerikanë? Të opozitës? Të dikujt tjetër?

Çdo etiketë ka të njëjtin qëllim: të mos flitet për thelbin.

Sepse nëse flitet për thelbin, qeveria duhet të përgjigjet për territorin, ligjin, investitorët, institucionet dhe transparencën. Nëse flitet për “agjentët”, qeveria nuk përgjigjet më. Vetëm akuzon.

Kjo është arsyeja pse etiketa “agjent” është kaq e rrezikshme. Jo sepse fyen protestuesit. Por sepse e kthen qytetarin nga subjekt politik në objekt sigurie.

Qytetari nuk është më njeri me kërkesë. Është rrezik.

Nuk është më taksapagues. Është instrument.

Nuk është më pronar i publikes. Është i dyshuar.

Kështu vdes demokracia përditë: jo gjithmonë me ndalim të protestës, por me kriminalizim moral të arsyes pse proteston.

Prandaj përgjigjja më e fortë nuk është të bërtasësh “nuk jemi agjentë”. Kjo është përgjigje mbrojtëse. Dhe pushteti pikërisht aty të do: të shpjegosh veten pafund.

Përgjigjja më e fortë është tjetër:

Nëse jemi agjentë, nxirrni provat. Nëse nuk keni prova, përgjigjuni për vendimet.

Sepse qytetari nuk ka për detyrë të dëshmojë pafajësinë e zemërimit të tij. Qeveria ka detyrë të dëshmojë pastërtinë e vendimeve të saj.

Një protestë nuk bëhet e pavlefshme sepse pushteti e quan të dyshimtë. Përkundrazi, shpesh bëhet më e nevojshme pikërisht kur pushteti nuk arrin ta imagjinojë qytetarin si të lirë.