Erdhën për Trump dhe Kushner, tani po zbulojnë Shqipërinë

Mediat ndërkombëtare e nisën historinë si një skandal rreth një resorti të lidhur me familjen Trump. Por protesta shqiptare është shumë më tepër se kaq: është një vend që kërkon të dëgjohet vetë.

Për disa javë, bota e pa Shqipërinë përmes një emri amerikan.

Jared Kushner. Ivanka Trump. Familja Trump. Një resort luksoz. Një ishull. Flamingot.

Kaq mjaftoi që historia të bëhej e klikueshme për mediat ndërkombëtare. Shqipëria u fut në tituj jo sepse bota papritur u interesua për ligjet tona, tokat tona, gjykatat tona, zonat tona të mbrojtura apo njerëzit që jetojnë aty, por sepse një emër i njohur amerikan u lidh me një projekt në një vend të vogël ballkanik.

Por tani diçka ka ndryshuar.

Mediat që në fillim panë vetëm Trumpin dhe Kushnerin, po fillojnë të shohin edhe Shqipërinë. The Guardian e lidhi protestën me thirrjen për një Shqipëri të re. CBS News e përshkroi si një lëvizje që po zgjerohet kundër korrupsionit. Media të tjera ndërkombëtare po e kuptojnë gjithnjë e më shumë se kjo histori nuk është vetëm për një resort.

Dhe ky është dallimi.

Shqiptarët nuk dolën në shesh për t’u bërë pjesë e një debati amerikan. Nuk dolën për t’i dhënë material mediave që kërkojnë tituj me Trump, Ivanka apo Kushner. Nuk dolën për të qenë sfond ballkanik në një histori për elitën amerikane.

Dolën sepse prej vitesh kanë parë një model qeverisjeje ku vendimet merren mbi kokën e tyre.

Ku toka publike trajtohet si plaçkë.

Ku zonat e mbrojtura dobësohen me ligje.

Ku bregdeti ndahet pa pyetur qytetarët.

Ku investitori quhet “strategjik” përpara se banori të dëgjohet.

Ku oligarkët dëgjohen më shumë se njerëzit që jetojnë në ato toka.

Prandaj kjo protestë nuk mund të reduktohet te Kushneri.

Kushneri ishte dera nga hyri bota në këtë histori. Por dhoma ku hyri është Shqipëria.

Kjo është arsyeja pse zemërimi nuk është shuar. Nëse do të ishte vetëm debat për një resort, mbase do të konsumohej për disa ditë. Por protesta vazhdon sepse njerëzit e kuptojnë se projekti është vetëm një nga arsyet. Çështja më e madhe është si merret pushteti, si përdoret ligji, si mbrohet prona publike, si shpërndahet pasuria dhe kush ka të drejtë të flasë në emër të qytetarëve.

Këtu hyn edhe problemi i përfaqësimit.

Kjo protestë nuk lindi nga një podium, nga një parti, nga një studio televizive apo nga një “grup koordinues” i vetëshpallur. Lindi nga qytetarët.

Dhe nëse protesta do të mbetet e qytetarëve, qytetarët duhet të dëgjohen. Jo thjesht të thirren në shesh. Jo thjesht të përdoren si numër. Jo thjesht të drejtohen nga një mikrofon.

Duhet të kenë mënyrë të qartë për të thënë çfarë duan, ku duan të shkojnë, çfarë kërkojnë.

Sepse nëse kjo protestë është kundër një sistemi që vendos pa pyetur qytetarin, vetë protesta nuk mund të funksionojë me të njëjtën logjikë.

Protesta ka arritur diçka të madhe: e ka detyruar botën të shohë Shqipërinë. Tani duhet ta detyrojë ta kuptojë saktë.

Kushneri e bëri historinë të klikueshme. Shqiptarët e bënë historike.

Dhe tani që bota po e sheh, kjo histori nuk duhet të rrëshqasë përsëri në duart e të tjerëve. As në duart e qeverisë, as në duart e oligarkëve, as në duart e mediave të kapura, as në duart e askujt që nuk është zgjedhur nga qytetarët.

Kjo nuk është më vetëm histori për një resort.

Është histori për një popull që po thotë: nuk jemi dekor në marrëveshjet tuaja, nuk jemi turmë për kamerat tuaja, nuk jemi zhurmë për propagandën tuaj.

Jemi qytetarë dhe Shqipëria duhet të fillojë të na dëgjojë!