Në të gjithë historinë e njerëzimit, ka pasur qytete të cilat, për një arsye apo një tjetër, janë shuar nga harta dhe kanë mbetur në hije. Këto qytete të ndaluara janë burim i misterit dhe kuriozitetit për shkencëtarët, historiantët dhe aventurierët e çdo lloji. Pavarësisht se arsyet për zhdukjen e tyre mund të jenë të ndryshme, çmenduria e tyre misterioze mbetet një histori e pazakontë për të shpjeguar.
Nëpër histori, ka shumë shembuj të qyteteve të ndaluara që kanë përfunduar në harresë. Një nga shembujt më të njohur është qyteti i Pompeit në Itali, i cili u shkatërrua nga një erupcion i Vezuviut në vitin 79 pas Krishtit. Gjatë shpërthimit, qyteti u mbulua nga një shtresë e trashë e sheqerave dhe thirrave vulkanike, duke e shuar atë në një moment. Gjatë kohës, Pompei u bë një vend studimi për arkeologët, duke nxjerrë në dritë të dhëna të rëndësishme për jetën dhe kulturën e lashtë romake.
Në Afrikën e Veriut, qyteti i Great Zimbabwe është një prej qyteteve të ndaluara që ka tërhequr vëmendjen e studiuesve për shekuj. Me ndërtimet e tij të mëdha të gurta, Great Zimbabwe u bë një qendër e rëndësishme tregtare dhe politike në shekullin e 13-të deri në 15-të. Megjithatë, shkaku për shuarjen e tij mbetet ende i pazbuluar. Disa teoritë sugjerojnë se qyteti u braktis për shkak të përkuljes së rënde të tregtisë, ndërsa teoritë e tjera flasin për ngjarje të tjera të pazakonta si lufta dhe epidemi.
Në Amerikën e Jugut, qyteti i Machu Picchu në Peru është një tjetër shembull i qyteteve të ndaluara që kanë mbetur një mister për historiantët. Ky qytet i lashtë Inkas u gjet në vitin 1911 nga eksploratori amerikan Hiram Bingham, dhe prej atëherë ka qenë një pikë referimi për studiuesit. Megjithëse ka teori të ndryshme për funksionin dhe shkakun e shuarjes së tij, ende nuk dihet me saktësi pse Machu Picchu u braktis dhe u mbetur në harresë për mijëra vjet.
Çdo qytet i ndaluar ka një histori të veçantë dhe një çmenduri misterioze që e rrethon. Studimi dhe zbulimi i tyre shërbejnë si një dritare në kohë për të kuptuar jetën dhe kulturën e civilizimeve të humbura. Ndërsa hulumtimet vazhdojnë dhe teoritë rrotullohen, qytetet e ndaluara mbeten një shkëndijë për imagjinatën dhe kureshtjen tonë të pafund.
