Që në ditën e parë ky projekt u shit si mrekullia ekonomike e dekadës. Miliarda euro investime, mijëra vende pune, një marinë gjigante që do ta kthente Durrësin në destinacion elitar. Sot, disa vite më pas, realiteti është krejt tjetër. Gazetarë investigative kanë shkuar në terren dhe kanë parë me sy se godinat nuk janë të përfunduara. Ato janë ende në punim e sipër. Ritmi është i ngadaltë. Premtimet janë shumë larg asaj që shihet në kantier.
Por skandali i madh nuk nis sot. Skandali nisi kur u hapën shitjet e apartamenteve në ajër. Kur qytetarëve iu kërkua të paguanin parapagime për prona që ekzistonin vetëm në rendera dhe broshura. Kur u prenotuan apartamente pa leje ndërtimi për shumicën e objekteve. Kur projekti ishte ende i mbushur me pikëpyetje ligjore, financiare dhe pronësore.
Ne ju kemi paralajmëruar prej kohësh. Kemi thënë qartë se modeli financiar nuk mbështetej në kapital të fortë të investitorit, por në paratë e blerësve. Kemi ngritur alarmin se një projekt që varet nga parapagimet, jo nga fondet e garantuara, rrezikon të zvarritet për vite të tëra, në mos të mos përfundojë kurrë. Sot, kur progresi real në terren është minimal krahasuar me përmasën gjigante të planit, këto paralajmërime marrin tjetër peshë.
Me këtë ritëm, përfundimi i plotë i projektit mund të kërkojë dekada. Kur llogarit raportin mes investimeve të realizuara dhe volumit total të shpallur, përllogaritjet janë tronditëse. 80 vite për ta përfunduar nuk është fantazi. Është pasqyra e diferencës mes propagandës dhe realitetit.
Si u bindën mijëra qytetarë të blinin në ajër në një projekt problematik që në nisje? Për më tepër, me çmime në stratosferë! Në një projekt ku pjesa dërrmuese e ndërtimit është rezidenciale, jo marinë turistike. Në një projekt ku toka publike u vu në dispozicion me vendim politik dhe ku shteti mori mbi vete kosto të mëdha për zhvendosjen e portit.
Edi Rama e prezantoi këtë si vizion kombëtar. Si investim strategjik. Por në praktikë, qytetarët kanë financuar me paratë e tyre një projekt që sot duket i brishtë dhe i pasigurt. Kanë financuar mashtrimin politik të një suksesi të shpallur para kohe.
Një tokë publike e transformuar me vendim politik nuk bëhet automatikisht bekim për ata që blejnë. Nëse projekti zvarritet pafund, nëse kantieri mbetet i hapur për dekada, ata që kanë paguar sot rrezikojnë të presin një jetë të tërë për ta gëzuar atë që u është premtuar.
Koha do të tregojë nëse ky projekt do të përfundojë ndonjëherë. Por një gjë është e qartë: qytetarët u vunë të financojnë një ëndërr politike që sot duket më shumë si një rrezik i madh financiar. Dhe për këtë, përgjegjësia është konkrete.
