Kryeministri i Bullgarisë, Rosen Zhelyazkov, u dorëhoq sot pas javësh protestash të fuqishme që tronditën vendin nga një skaj në tjetrin. Dorëheqja erdhi vetëm minuta para mocionit të mosbesimit që pritej ta rrëzonte qeverinë, një fund i pashmangshëm pas revoltës qytetare kundër rritjes së kontributeve të sigurimeve shoqërore, taksave të dividentëve, politikave të padrejta ekonomike dhe dështimit për të luftuar korrupsionin. Qytetarët bullgarë mbushën rrugët e Sofjes dhe dhjetëra qyteteve të tjera, duke detyruar qeverinë të tërhiqte projekt-buxhetin e 2026 dhe, së fundmi, kreun e saj. Presidenti Rumen Radev i bëri presion të hapur kabinetit që të largohej, duke e bërë të qartë se pushteti nuk mund t’i kundërvihet shesheve të mbushura.
Ndërkohë në Shqipëri, përballë padrejtësive shumë më të rënda dhe më të shumta, vendi hesht. Ne ruajmë të njëjtin kryeministër prej më shumë se një dekade, edhe pse skandalet, aferat, rritjet e taksave, kapja e institucioneve, kriza ekonomike dhe varfëria i kanë prekur të gjitha shtresat e shoqërisë. Ne nuk ngrihemi, as kur preket prona, as kur vidhet vota, as kur mbyllen biznese, as kur rriten çmimet, as kur shemben shtëpi me fadromë, as kur shfaqet abuzim pas abuzimi. Madje jo vetëm nuk reagojmë, por shpesh rikthejmë në pushtet të njëjtët njerëz që na kanë varfëruar dhe shtypur.
E njëjta valë reagimi po përfshin edhe rajonin. Në Serbi janë ndezur protesta të mëdha kundër korrupsionit dhe mungesës së llogaridhënies, ku qytetarët kanë bllokuar nyjet kryesore të Beogradit për t’i bërë presion qeverisë. Në Greqi, mijëra protestues kanë dalë në rrugë për drejtësinë e një djali të vrarë nga policia 16 vite më parë, duke ndezur Athinën me molotov e përplasje që kanë tronditur politikën greke. Në të dy vendet, njerëzit reagojnë menjëherë sapo ndjejnë padrejtësinë. Në të dy vendet, populli e di që heshtja i jep pushtetit dorë të lirë. Në të dy vendet, gjaku u vlon.
Vetëm ne mbetemi të palëvizur. Vetëm ne shohim padrejtësinë dhe ulim kokën. Vetëm ne e pranojmë shtypjen si normalitet, si mënyrë jetese. Vetëm ne s’kemi asnjë refleks proteste, asnjë vetëmbrojtje qytetare, asnjë shpërthim kur preken të drejtat tona. Ky është nënshtrim. Frikë. Një psikologji kolektive që të bën të pranosh çdo abuzim duke shpresuar se do “kalojë edhe kjo”.
Rajoni po tundet nga protestat. Bullgaria rrëzon qeverinë. Serbia ngrihet. Greqia shpërthen.
Vetëm Shqipëria rri e heshtur, sikur padrejtësitë të mos na përkasin.
Vetëm ne vazhdojmë të jemi të nënshtruar, në një kohë kur duhet të ishim të parët që ngrihemi.
