Më 6 gusht 1945, qyteti japonez i Hiroshimës përjetoi një nga momentet më të errëta të historisë njerëzore, kur një avion bombardues amerikan B-29 hodhi bombën e parë bërthamore të përdorur ndonjëherë në luftë.
Brenda sekondave, mbi 140,000 njerëz humbën jetën deri në fund të atij viti. Vetëm tre ditë më pas, një tjetër bombë shkatërrimtare goditi Nagasakin, duke shtuar edhe 74,000 viktima të tjera.
Këtë javë, ndërsa bota përkujton 80-vjetorin e këtyre ngjarjeve, më shumë se 100 shtete përfshirë për herë të parë edhe Rusinë që prej nisjes së luftës në Ukrainë, marrin pjesë në ceremonitë përkujtimore në Hiroshima dhe Nagasaki.
Bombat, të quajtura simbolikisht “Djali i vogël” dhe “Njeriu i shëndoshë”, kishin një forcë shkatërruese të krahasueshme me 15,000 dhe 21,000 tonë TNT. Temperatura në epiqendër arrinte deri në 7,000 gradë Celsius, duke shkaktuar djegie të rënda, shpërthime flakësh dhe shkatërrim total të qyteteve të ndërtuara kryesisht prej druri.
Të mbijetuarit e kësaj tragjedie, të njohur si hibakusha, kanë vuajtur gjithë jetën nga pasojat e rënda të rrezatimit, jo vetëm fizikisht e psikologjikisht, por edhe shoqërisht, përballur me stigma, përjashtim dhe heshtje të detyruar. Por shumë prej tyre e kanë shndërruar dhimbjen në aktivizëm, duke u bërë zëra të fuqishëm për paqen.
Organizata si Nihon Hidankyo kanë qenë në ballë të përpjekjeve për çarmatimin bërthamor, përpjekje që kulmuan me vlerësimin e tyre me Çmimin Nobel për Paqen në vitin 2024.
Sot, Hiroshima dhe Nagasaki nuk janë më thjesht simbole të tragjedisë së luftës, por qëndrojnë si dëshmi të gjalla të nevojës për të ndërtuar një botë pa armë bërthamore, një kujtesë kolektive për të mos lejuar që historia të përsëritet.
