Werner Daum, ish-ambasadori i Gjermanisë në Shqipëri gjatë viteve vendimtare të fundit të komunizmit, ka ndërruar jetë papritur në moshën 82-vjeçare, ndërsa ndodhej në vendin që e kishte në zemër. Ai u gjet i pajetë në dhomën e hotelit në Golem, Kavajë, ku po qëndronte prej disa ditësh. Sipas njoftimit të Policisë së Shtetit, vdekja dyshohet të ketë ardhur për shkaqe natyrale dhe nuk janë konstatuar shenja dhune.
Vetëm një ditë para ndarjes nga jeta, diplomati dha një intervistë të fundit për Syri TV, ku rrëfeu me emocion për Shqipërinë, për momentet historike të korrikut 1990 dhe vendimin e tij për të hapur dyert e ambasadës gjermane për qindra shqiptarë që kërkonin liri. “Unë veprova kundër udhëzimeve, sepse ndjeva që regjimi ishte kundër vlerave themelore të jetës njerëzore. Shqiptarët meritonin të jetonin në liri,” u shpreh Daum me vendosmëri.
Ai kujtoi se që nga mesi i vitit 1989 kishte ndjerë një ndryshim në shoqërinë shqiptare: frika po i linte vendin guximit dhe dëshirës për një të ardhme më të mirë. “Të gjithë shqiptarët e donin lirinë në çdo kuptim… donin të flisnin lirshëm, të shkëmbenin ide, të ndërtonin një të ardhme tjetër,” deklaroi ai, duke përmendur me emocion demonstratat në Kavajë si shkëndijën që ndezi ndryshimin.
Në intervistën e tij, Daum tregoi se nuk mund të rrinte indiferent kur pa se ambasadat e tjera po priteshin nga të rinjtë shqiptarë, ndërsa ajo gjermane ishte bosh. Ai vendosi t’u tregonte se ishin të mirëpritur, pa bërë propagandë të hapur. “Atë ditë që të gjithë evakuuam ambasadën, unë isha i fundit që u largova. Lashë portat gati një metër të hapura që të gjithë ta shihnin se ky ishte një vend ku mund të kërkonin strehë,” tha ai.
Daum foli me dashuri për Shqipërinë dhe njerëzit e saj: “Unë e doja këtë vend. Më pëlqenin peizazhet, malet, lumenjtë dhe mbi të gjitha arti dhe historia e tij.” Ai theksoi se roli i tij nuk ishte të inkurajonte një revolucion, por se ndjente detyrimin moral të shprehte mendimet e tij për të drejtën e shqiptarëve për të jetuar të lirë.
Në fund të intervistës, ish-diplomati foli edhe për të ardhmen e Shqipërisë në Evropë dhe sfidat që vendi duhet të përballojë, duke përmendur korrupsionin, varfërinë dhe luftën kundër krimit të organizuar. “Të gjitha këto janë çështje me shumë rëndësi të cilat në fund mund të zgjidhen vetëm prej shqiptarëve,” tha ai, duke shtuar se vendi ynë është i mirëpritur si pjesë e familjes evropiane.
Me ndarjen nga jeta të Werner Daum, Shqipëria humbi një mik të madh, një zë ndërgjegjeje diplomatike që veproi me guxim për të ndihmuar popullin shqiptar në një prej periudhave më të errëta të historisë së tij. Rrëfimi i tij i fundit mbetet një testament prekës i dashurisë së tij për Shqipërinë dhe njerëzit e saj.
