Skip to content
Kryesore

Dosjen Balluku do ta gjykojë Atalanta Zeqiraj, 7 vite konflikt interesi të konstatuar nga KPA dhe tender familjar me institucionin në varësi të ish-ministres

· 4 min lexim

Caktimi i Atalanta Zeqirajt si gjyqtare paraprake e dosjes së Belinda Ballukut në GJKKO ngre pikëpyetje serioze mbi konfliktet e interesit në një prej proceseve më të rëndësishme të korrupsionit në nivelet e larta të qeverisjes. Gjyqtarja rezulton me konflikt interesi të konstatuar zyrtarisht nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA), ndërsa kompania e familjes së saj ka përfituar kontrata publike, përfshirë një me Hekurudhën Shqiptare gjatë kohës kur Balluku drejtonte Ministrinë e Infrastrukturës.

Në vendimin nr. 14/2022, KPA konstatoi se Zeqiraj kishte qenë në kushtet e konfliktit të interesit gjatë periudhës 2014–2021, për shkak të kontratave publike të kompanisë së babait të saj, Pajtim Zeqiraj. Pavarësisht këtij konstatimi, ajo u konfirmua në detyrë. Vendimi i mëparshëm i vettingut ishte ankimuar nga Komisioneri Publik pas rekomandimit të Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit.

Kontrata familjare nën ministrinë e Ballukut

Sipas të dhënave të publikuara nga Alert Albania, më 31 maj 2019, kompania ZE QIRI SHPK lidhi kontratë me Hekurudhën Shqiptare me vlerë 5.9 milionë lekë pa TVSH, ose 7.08 milionë lekë me TVSH.

Në atë kohë, Hekurudha Shqiptare ishte nën varësinë e ministrisë së drejtuar nga Belinda Balluku. Raporti i Kontrollit të Lartë të Shtetit, i cituar në publikim, evidenton parregullsi procedurale në prokurim dhe përgjegjësi të njësisë përkatëse.

Kjo nxjerr në pah një rrethanë që kërkon vëmendje: gjyqtarja e caktuar për dosjen Balluku ka lidhje familjare me një kompani që ka marrë kontratë nga një institucion në varësinë e ish-ministres që sot përballet me akuza për manipulim tenderësh.

Më 27 maj 2021, Pajtim Zeqiraj ia transferoi të gjitha kuotat e kompanisë Ardit Zeqirajt, vëllait të gjyqtares, sipas Alert Albania.

Pasuritë dhe transaksionet e kontestuara në vetting

Problematikat e shqyrtuara gjatë vettingut nuk kufizoheshin te kontratat publike.

Një apartament në Tiranë, i blerë për 50 mijë euro në vitin 2014, dhe një tjetër në Vlorë, me vlerë 3.8 milionë lekë në vitin 2015, ishin financuar përmes fondeve që kompania i kishte kaluar babait të gjyqtares në formën e huave. Zeqiraj i kishte përdorur këto prona pa pagesë.

KPA konstatoi se mënyra e huadhënies nga kompania te ortaku dhe administratori i saj binte ndesh me legjislacionin për shoqëritë tregtare. Në proces u shqyrtuan gjithashtu dhurime financiare prej 5 mijë eurosh dhe 200 mijë lekësh.

Kush i verifikoi lidhjet përpara shortit?

Problemi nuk është vetëm historia e vettingut, por edhe mënyra se si trajtohen konfliktet e interesit kur caktohen gjyqtarët për dosje që përfshijnë ish-zyrtarë të lartë.

A janë shqyrtuar marrëdhëniet ekonomike të kompanisë familjare me institucionet e varësisë së Ballukut? Kush ka përgjegjësinë të vlerësojë këto rrethana përpara shqyrtimit të dosjes? Çfarë garancish ofrojnë institucionet për paanshmërinë e procesit?

Këto pyetje marrin peshë të veçantë përballë një vendimi zyrtar të KPA-së që ka konstatuar konflikt interesi për shtatë vite.

Një dosje miliardash dhe një tjetër provë për drejtësinë

Balluku përballet me akuza për korrupsion, shkelje të barazisë në tendera, pastrim parash dhe fshehje pasurie. Dosja përfshin 28 të pandehur, dhjetë procedura prokurimi dhe një dëm ekonomik të pretenduar prej rreth 7.48 miliardë lekësh vetëm për tunelin e Llogarasë.

Pas zgjatjeve të përsëritura të hetimeve dhe rrëzimit nga mazhoranca të kërkesës për arrestimin e Ballukut, përzgjedhja e gjyqtares me këtë histori konfliktesh interesi shton shqetësimet për transparencën dhe besueshmërinë e procesit.

SPAK nuk mund të mjaftohet me ngritjen e akuzave, ndërsa GJKKO nuk mund të anashkalojë pyetjet mbi konfliktet e interesit në një proces të kësaj rëndësie. Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë përgjigje për lidhjet ekonomike dhe mënyrën se si vlerësohen ato nga institucionet e drejtësisë.

Shpresojmë që kjo dosje të mos përfundojë në një tjetër histori zvarritjesh dhe pandëshkueshmërie. SPAK duhet t’i çojë akuzat deri në fund, të kërkojë dënimin e Ballukut dhe të çdo përgjegjësi, si dhe rikuperimin e dëmit të shkaktuar shtetit.

Një drejtësi që synon të gjykojë korrupsionin në majat e pushtetit duhet të japë llogari edhe për mënyrën se si trajton konfliktet e interesit brenda vetë sistemit.