Sipas rezultateve të fundit të Programit për Vlerësimin Ndërkombëtar të Studentëve (PISA), Shqipëria është renditur e fundit për sa i përket aftësive të mendimit krijues te nxënësit 15-vjeçarë. Ky vlerësim, i kryer nga OECD, synon të masë kapacitetin e studentëve për të gjeneruar, vlerësuar dhe përmirësuar ide në mënyrë produktive, duke reflektuar kështu aftësinë e tyre për t’u angazhuar në zgjidhjen e problemeve dhe në krijimin e ideve të reja dhe efektive.
Në këtë studim, Singapori doli në krye me një vlerësim prej 41 pikësh, ndërsa Shqipëria mori vetëm 13 pikë, duke u renditur e fundit nga 64 vendet pjesëmarrëse. Mesatarja e vendeve të OECD ishte 33 pikë.
Këto rezultate kanë ngritur shqetësime të mëdha për sistemin arsimor shqiptar, duke reflektuar një përkeqësim të vazhdueshëm në performancën e nxënësve. Në krahasim me vendet e tjera, Shqipëria ka treguar një mungesë të theksuar në zhvillimin e aftësive krijuese të nxënësve, një element kyç për suksesin në ekonominë moderne dhe tregun e punës.
Sipas raportit të Forumit Ekonomik Botëror “Future of Jobs 2023”, mendimi krijues është renditur si aftësia e dytë më e rëndësishme për punëtorët, pas mendimit analitik. Studime të tjera nga kompani si LinkedIn dhe Deloitte nënvizojnë rolin kritik të mendimit krijues në fuqinë punëtore moderne. Me përparimin e dixhitalizimit dhe inteligjencës artificiale, aftësitë krijuese dhe inovative janë gjithnjë e më të kërkuara, duke i bërë aftësitë rutinë më të ndjeshme ndaj automatizimit.
Një faktor tjetër shqetësues është ndikimi i rezultateve të dobëta në mirëqenien e përgjithshme të nxënësve dhe aftësinë e tyre për të përthithur dije në mënyrë efektive. Mendimi krijues nuk është vetëm një aftësi për tregun e punës, por gjithashtu ndihmon në zhvillimin emocional dhe intelektual të studentëve.
Ndërsa vendet e tjera avancojnë drejt integrimit të teknologjive të reja dhe përmirësimit të aftësive krijuese të nxënësve të tyre, Shqipëria përballet me sfida të mëdha në përmirësimin e sistemit arsimor për të siguruar që brezat e ardhshëm të jenë të gatshëm për sfidat e shekullit të 21-të.
Këto rezultate ngrenë nevojën për reforma të thella dhe të mirëkoordinuara në sistemin arsimor shqiptar për të përmirësuar cilësinë e arsimit dhe për të siguruar që nxënësit të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të pasur sukses në një botë gjithnjë e më konkurruese dhe të ndërlidhur. Ky është një ndër treguesit që qeveria Rama ka dashur t’i largojë ato që janë të shkolluar dhe t’i lërë në skëterrën e padijes ato që vazhdojnë akoma jetën në Shqipëri.
