Çdo vit, më 7 Mars, Shqipëria feston Ditën e Mësuesit, një datë me një rëndësi të veçantë historike dhe kombëtare. Kjo ditë lidhet ngushtë me hapjen e shkollës së parë shqipe në Korçë më 7 Mars 1887, një ngjarje që shënoi një kthesë të madhe në historinë e arsimit shqiptar.
Në një kohë kur Perandoria Osmane ndalonte përdorimin e gjuhës shqipe dhe arsimi zhvillohej kryesisht në gjuhë të huaja, hapja e kësaj shkolle ishte një akt guximi dhe një fitore e madhe për shqiptarët që ëndërronin për një komb të pavarur dhe të arsimuar.
Rrugëtimi i arsimit shqiptar
Historia e arsimit shqiptar ka qenë gjithmonë e lidhur me përpjekjet për mbijetesë dhe zhvillim kombëtar.
Para hapjes së shkollës së parë shqipe, arsimi në territoret shqiptare kontrollohej nga kisha dhe xhamitë, duke i dhënë përparësi turqishtes, greqishtes dhe latinishtes, ndërsa gjuha shqipe mbetej e ndaluar.
Në fund të shekullit XIX, rilindësit shqiptarë si Sami Frashëri, Pashko Vasa, Jeronim De Rada dhe të tjerë bënë thirrje për një shkollë kombëtare, ku fëmijët shqiptarë të mësonin gjuhën e tyre.
Përpjekjet kulmuan me hapjen e shkollës së parë shqipe në Korçë, e cila drejtohej nga Pandeli Sotiri dhe mbështetej nga patriotë si Gjergj Qiriazi, Petro Nini Luarasi dhe Parashqevi Qiriazi.
Pas shpalljes së Pavarësisë në vitin 1912, arsimi shqiptar nisi të marrë formë më të organizuar, por mbeti përballë sfidave të shumta, si mungesa e shkollave, materialeve didaktike dhe mësuesve të kualifikuar.
Gjatë periudhës së Mbretërisë Shqiptare dhe më pas në komunizëm, shteti ndërmori hapa për alfabetizimin e popullsisë dhe zgjerimin e shkollave, duke e bërë arsimin të detyrueshëm dhe falas.
Gjendja e arsimit shqiptar sot
Sot, arsimi në Shqipëri përballet me sfida të mëdha. Pavarësisht reformave të ndryshme, sistemi arsimor shqiptar ende vuan nga mungesa e cilësisë, kushtet e dobëta në shkolla, dhe një metodologji mësimore shpesh të vjetruar.
Mësuesit përballen me paga të ulëta dhe mungesë mbështetjeje, ndërsa nxënësit shpesh mësojnë në ambiente të papërshtatshme.
Emigrimi masiv ka sjellë gjithashtu një rënie të numrit të nxënësve në shumë shkolla, duke detyruar mbylljen e institucioneve arsimore në zona të ndryshme të vendit.
Një tjetër problematikë e madhe është plagjiatura dhe mungesa e kërkimit shkencor në arsimin e lartë.
Universitetet shqiptare nuk arrijnë të konkurrojnë me institucionet ndërkombëtare për shkak të mungesës së investimeve dhe politikave të qëndrueshme për zhvillimin akademik.
Ndikimi i teknologjisë në arsim
Teknologjia ka sjellë ndryshime të mëdha në arsimin shqiptar, por përparimi i saj nuk është shfrytëzuar plotësisht. Ndërsa në shumë vende të zhvilluara mësimi online dhe platformat dixhitale janë bërë një standard, në Shqipëri qasja ndaj teknologjisë në shkolla mbetet e kufizuar.
Pandemia e COVID-19 tregoi nevojën emergjente për modernizimin e sistemit arsimor, por gjithashtu zbuloi edhe mangësitë e mëdha që ka vendi në këtë aspekt.
Nga njëra anë, teknologjia mund të ndihmojë në krijimin e mundësive të reja për të mësuar, duke ofruar qasje në burime të shumta edukative. Nga ana tjetër, mungesa e infrastrukturës dhe trajtimit të duhur të dixhitalizimit ka bërë që shumë nxënës të mbeten prapa në procesin e të nxënit.
Këtë 7 Mars, Gazeta Reforma shpreh mirënjohjen për të gjithë mësuesit shqiptarë që me përkushtim dhe durim ndihmojnë në formësimin e brezave të rinj!
Arsimi ka qenë gjithmonë themeli i zhvillimit të një shoqërie, dhe pavarësisht sfidave me të cilat përballet sot sistemi arsimor, puna dhe roli i mësuesve mbeten të pazëvendësueshëm.
Le të jetë kjo ditë një reflektim jo vetëm për rëndësinë e dijes, por edhe për nevojën që arsimi të marrë vëmendjen dhe mbështetjen që meriton. Gëzuar 7 Marsin!
