Veliaj viktimizohet me video AI për presionet e Ramës në burg: Dosja gjigante e aferave të Bashkisë kërkon drejtësi, jo mëshirë për kryebashkiakun më të korruptuar të historisë

Erion Veliaj ka publikuar një tjetër video me inteligjencë artificiale nga paraburgimi i Fierit, duke akuzuar Edi Ramën për presion, kërcënime dhe përpjekje për t’i marrë mandatin e kryebashkiakut. Mes denoncimeve për persekutim politik, ai njofton edhe miratimin e 15 projekteve për çerdhe dhe kopshte, sikur bilanci i drejtimit të Tiranës të mund të përmblidhej me një listë objektesh që ende nuk janë ndërtuar.

Nuk ka asgjë të çuditshme që të gjitha ato që Veliaj thotë për Ramën të jenë të vërteta. Nga mënyra si kanë ushtruar pushtetin, prej të dyve mund të presësh gjithçka. As presionet, as kërcënimet dhe as ndërhyrjet që Veliaj denoncon nuk do të ishin ndonjë surprizë.

Por çfarë ndryshon kjo në dosjen e tij? Asgjë. Veliaj ka 13 akuza penale për t’u përballur në gjykatë dhe një histori aferash të administratës së tij për të cilat ende kërkohen përgjigje. Nëse drejtësia provon veprat për të cilat akuzohet, përgjegjësia penale duhet të jetë e plotë dhe dënimi në përpjesëtim me rëndësinë e tyre. As përplasja me kryeministrin, as pretendimet për keqtrajtim nuk mund të shërbejnë si arsye për të anashkaluar dosjet e tjera që kërkojnë hetim.

Rama është arkitekti politik i pushtetit të Veliajt në Tiranë. Ai e zgjodhi si kandidat, e promovoi dhe e mbështeti në zgjedhje, të cilat janë shoqëruar me denoncime për vjedhje dhe blerje votash, manipulim dhe përdorim të administratës. Qeveria e tij ka qenë pjesë e vendimmarrjes për zhvillimin urban, koncesionet dhe projektet publike që kanë ndryshuar kryeqytetin.

Edhe pasi Veliaj përfundoi në burg, drejtimi i Bashkisë mbeti në duart e shumicës socialiste, ndërsa problemet e administrimit të Tiranës vazhduan. Kjo është historia e pushtetit që Rama ndërtoi politikisht dhe që Veliaj ushtroi për vite, jo historia e një kryebashkiaku që veproi i shkëputur nga qeveria.

Nga 13 akuzat e SPAK-ut te kompanitë dhe pasuritë

SPAK e ka dërguar Veliajn për gjykim me 13 akuza penale, përfshirë nëntë episode korrupsioni pasiv, pastrim parash, fshehje pasurie, shpërdorim detyre dhe futje apo mbajtje të sendeve të ndaluara në burg.

Në dosje përmenden kompanitë Agi Kons, Fusha, Palushi, Gerard-A dhe Kontakt, si dhe organizatat Eventus, Muza, BYL-A dhe Frobolous. Prokuroria pretendon se lejet e ndërtimit dhe fondet publike janë shoqëruar me përfitime për subjekte të lidhura me Veliajn dhe bashkëshorten e tij, Ajola Xoxa.

Hetimi ka evidentuar rreth 86.7 milionë lekë blerje online për veshje, bizhuteri dhe produkte kozmetike, krahas transaksioneve të tjera që janë përfshirë në analizën e pasurive. Për këto pretendime, Veliaj duhet të përgjigjet përpara gjykatës.

5D: Drejtorët që kontrollonin kompaninë përfituese të tenderëve

Afera 5D nxori në pah një skemë ku dy drejtues të rëndësishëm të administratës së Veliajt, Redi Molla dhe Mariglen Qato, sipas SPAK-ut kontrollonin fshehurazi një kompani që fitonte tenderë nga institucionet bashkiake.

Kontratat përfshinin UKT-në, Tirana Parking, Klubin Sportiv Tirana dhe vetë Bashkinë. Hetimet evidentuan përdorimin e pronarëve formalë, konfliktin e interesit dhe favorizimet në prokurime.

Veliaj nuk është i pandehur në dosjen kryesore 5D. Por kjo nuk e mbyll çështjen e përgjegjësisë së tij administrative. Si mund të funksiononte një skemë e tillë në institucionet që drejtonte, pa u zbuluar nga mekanizmat e kontrollit? Kush i emëroi dhe i mbajti në detyrë drejtuesit e përfshirë?

Përgjigjet mungojnë, ndërsa përgjegjësia politike nuk mund t’u delegohet vetëm vartësve sa herë zbulohet një aferë.

Inceneratori i Tiranës: Dokumentet që nuk zhduken nga konflikti me Ramën

Në aferën e inceneratorit të Tiranës, Veliaj nuk ishte një spektator. Në janar 2016 ai propozoi përfshirjen e sektorit privat në menaxhimin e mbetjeve dhe në mars 2017 dha miratimin për projektin koncesionar.

Kontrata u lidh në gusht 2017, ndërsa hetimet e SPAK-ut kanë evidentuar mospërputhje të mëdha mes investimeve të parashikuara dhe atyre të realizuara, si dhe transferta të dyshuara të paligjshme.

Veliaj nuk figuron si i pandehur në fraksionin e inceneratorit të dërguar për gjykim në korrik 2026. Por shkresat që mbajnë firmën e tij dhe roli në nisjen e projektit janë dokumente që kërkojnë shpjegim.

Këtu përgjegjësia nuk mund të ndahet sipas interesit politik të momentit. Qeveria dhe Bashkia kanë qenë pjesë e vendimmarrjes së projektit. Sot, përplasja mes Ramës dhe Veliajt nuk mund të përdoret për të larguar vëmendjen nga mënyra si u miratua dhe u financua koncesioni.

Teatri Kombëtar, “5 Maji” dhe pronat e qytetarëve

Më 17 maj 2020, Teatri Kombëtar u shemb mes kundërshtimeve të artistëve dhe qytetarëve. Më pas, Gjykata Kushtetuese shfuqizoi ligjin special dhe vendimin për kalimin e truallit te Bashkia.

Godina nuk mund të rikthehet me një vendim gjykate. Veliaj mbetet një prej figurave kryesore të vendimmarrjes që çoi në shembjen e saj, edhe pse kjo nuk përbën në vetvete konstatim të fajësisë penale.

Në zonën e “5 Majit”, familje u përballën me shembjen e banesave për projektin “Tirana Riverside”. Rasti i familjes Mziu përfundoi me kallëzime dhe në shtator 2025 GJKKO urdhëroi SPAK-un të kryente veprime të mëtejshme hetimore.

Një tjetër çështje është plani urbanistik pranë pronave të familjes së Ajola Xoxës. Gjykata Administrative e Apelit konstatoi pavlefshmëri absolute të aktit që prekte pronën e familjes Çoku. Konflikti i interesit nuk u konsiderua i provuar nga ajo gjykatë, por vendimmarrja urbanistike është trajtuar veçmas edhe në hetimin penal.

Në një qytet ku pronarët kanë denoncuar shembje, shpronësime dhe cenim të pronave, Veliaj sot e përqendron mesazhin te mënyra si është trajtuar vetë nga institucionet. Denoncimet e qytetarëve meritojnë të njëjtën vëmendje që ai kërkon për veten.

Kullat, betonizimi dhe premtimet për gjelbërimin

Tirana është përballur gjatë administrimit të Veliajt me rritjen e ndërtimeve shumëkatëshe, dendësimin urban dhe presionin mbi infrastrukturën e hapësirat publike.

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka evidentuar realizim të ulët të projektit “Pylli Orbital”, mungesë financimi dhe probleme me zhvillimin urban e hapësirat e gjelbra.

Jo çdo leje ndërtimi në kryeqytet është miratuar nga Veliaj; një pjesë janë kompetencë e institucioneve qendrore. Por pikërisht kjo kërkon një bilanc të plotë të përgjegjësive të Bashkisë dhe qeverisë, jo një shkëmbim akuzash mes drejtuesve të tyre.

Ardit Gjoklaj dhe mbetjet: Përgjegjësia që nuk matet me reklama

Në gusht 2016, 17-vjeçari Ardit Gjoklaj humbi jetën gjatë punës në landfillin e Sharrës. Hetimet evidentuan probleme me dokumentacionin e punësimit dhe kushtet e sigurisë.

Veliaj nuk është shpallur penalisht fajtor për vdekjen e tij. Megjithatë, tragjedia ngriti pyetje të rënda për mbikëqyrjen e aktivitetit të riciklimit dhe përgjegjësinë e institucioneve mbi sigurinë e punëtorëve.

Në sektorin e pastrimit, kompania Eco Tirana u përfshi në debate dhe kallëzime mbi kontratat, operatorët dhe administrimin e mbetjeve. Bashkia zotëronte shumicën e aksioneve, ndërsa pretendimet për shkelje kërkojnë ende trajtim sipas provave dhe përgjegjësive konkrete.

Taksa për shkollat, uji dhe tenderët e tjerë

Bashkia mblodhi rreth 4.8 miliardë lekë gjatë shtatë viteve të taksës së përkohshme për infrastrukturën arsimore, ndërsa modeli i premtuar për ndërtimin e 17 shkollave me PPP nuk u realizua sipas planit fillestar.

Çmimi i ujit për familjarët u rrit nga 45 në 65 lekë për metër kub në vitin 2018, ndërsa Veliaj kishte premtuar furnizim 24 orë brenda pesë viteve. Për këtë premtim duhet bërë bilanci mes parave të mbledhura, investimeve dhe furnizimit real.

Pikëpyetje janë ngritur edhe për tenderin e Tirana Parking, koncesionin e parkingut nëntokësor të Parkut Rinia, tenderin e pallatit 116 në rrugën “Muhamet Gjollesha”, projektet e gjelbërimit dhe çështje pronësie në Farkë. Disa kanë qenë objekt kallëzimesh, ndërsa për të tjera janë dokumentuar kundërshtime mbi procedurat.

Veliaj është gjobitur gjithashtu nga KAS për shkelje të Kodit Zgjedhor lidhur me përdorimin e burimeve publike në një aktivitet.

Gogel, AVA Studio dhe marrëdhëniet financiare të familjarëve

Dosja e hetimeve ka nxjerrë në vëmendje edhe marrëdhëniet financiare mes kompanisë Gogel të Arbër Veliajt, AVA Studio, organizatave kulturore dhe subjekteve të lidhura me familjen Xoxa.

Në dokumente përmenden kontrata publiciteti, sponsorizime, pagesa dhe transaksione mes këtyre subjekteve, përfshirë një transaksion prej rreth 7.47 milionë lekësh mes Gogel dhe AVA Studio.

Përgjegjësia penale nuk mund të nxirret vetëm nga lidhjet familjare apo marrëdhëniet tregtare. Por kur në të njëjtin rrjet shfaqen fonde publike, subjekte të afërta me drejtuesin e Bashkisë dhe dyshime për fatura fiktive, kërkohet transparencë mbi çdo kontratë dhe përfitim.

Në regjistrat amerikanë rezultojnë gjithashtu angazhime të kompanive të avokatisë dhe komunikimit për Erion dhe Arbër Veliajn. Vetë kontratat nuk janë shkelje, por origjina e financimit dhe shërbimet e kryera janë çështje që mund të sqarohen publikisht.

Veliaj denoncon Ramën, por dosja e Bashkisë nuk zhduket

Në reagimin e fundit, Veliaj deklaron:

“Pasi më rrëmbyen nga zyra e Kryetarit të Bashkisë me letra anonime, pasi tentuan të më shkarkonin nga detyra në mënyrë antikushtetuese, pasi e bënë çorbë menaxhimin e Tiranës, pasi më persekutojnë dhe më mbajnë në paraburgim politik prej 20 muajsh, në një ping-pong gjykatash, pasi më rrëmbyen për të më ndërruar birucën pa një shkresë te vetme dhe pasi më kërcënuan edhe aty, përsëri sot miratova projektet për 15 çerdhe dhe kopshte të reja për fëmijët e Tiranës!”

Ai shton se me këto projekte numri i çerdheve dhe kopshteve të ndërtuara ose të projektuara gjatë administrimit të tij arrin në 130.

Por një projekt i miratuar nuk është një kopsht i ndërtuar. Dhe një listë me 15 projekte nuk jep përgjigje për kontratat, tenderët, lejet, pasuritë dhe vendimet që kanë shoqëruar drejtimin e Bashkisë.

Veliaj kërkon që sot ta shohim si viktimë të pushtetit, por për vite ishte vetë në krye të një prej institucioneve më të fuqishme të vendit. Tani që përballet me drejtësinë, ka zgjedhur të flasë për atë që po i bëjnë të tjerët, ndërsa dosja e aferave të Bashkisë vazhdon të kërkojë përgjigje.

Nëse akuzat penale provohen, Veliaj duhet të marrë dënimin që u përgjigjet veprave të provuara. Për aferat e tjera, hetimet nuk duhet të ndalen te vartësit apo te firmat e shkëputura nga zinxhiri i vendimmarrjes.

Për vite, Veliaj kërkoi që Tirana të gjykohej nga reklamat e tij. Sot kërkon që ai vetë të gjykohet nga videot e burgut. Por as qyteti nuk është ai që tregonte propaganda, as dosja e tij nuk mund të zëvendësohet me një histori persekutimi.

Me gjithë këtë mal aferash që rëndojnë mbi drejtimin e Bashkisë së Tiranës, Veliaj nuk ka arsye të presë mëshirë nga opinioni publik. Përkundrazi, përmasat e skandaleve kërkojnë një përgjigje shumë më të fortë nga drejtësia: hetim të çdo afere të pazbardhur dhe, për çdo vepër penale që provohet, ndëshkim të rëndë, në përpjesëtim me dëmin e shkaktuar.