Veliaj nga qelia premton dreka me AI, e gjithë bota tallet me kryebashkiakun tonë virtual

Shqipëria sapo i ka dhuruar botës një tjetër shpikje politike që as skenaristët e komedive nuk do të guxonin ta shkruanin: një kryebashkiak në burg që vazhdon të mbajë fjalime përmes inteligjencës artificiale. Erion Veliaj është në paraburgim, por versioni i tij digjital ka dalë në ekran me kostum, flamuj dhe premtime për dreka falas. Me pak fjalë, kryetari është në qeli, propaganda është në cloud, ndërsa qytetarëve u mbetet të presin se çfarë do të gjenerojë programi herën tjetër.

Dikur politikanët kishin nevojë të dilnin nga zyra për të mbajtur fjalime. Tani mjafton një kompjuter, një fotografi dhe pak inteligjencë artificiale. Madje nuk ka më rëndësi as nëse politikani është fizikisht i lirë. Teknologjia e ka zgjidhur problemin: njeriu mund të jetë i arrestuar, por premtimet gëzojnë liri të plotë.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Erion Veliaj (@erionveliaj)

Me një seriozitet që do ta kishte zili edhe një prezantues lajmesh, Veliaj digjital shfaqet përpara flamurit shqiptar dhe atij të Bashkisë së Tiranës. Flet për qytetin, për angazhimet e tij dhe për ushqimin në shkolla. Dallimi i vetëm nga videot e dikurshme është se këtë herë as vetë Veliaj nuk ka pasur nevojë të jetë i pranishëm.

Në mesazhin e publikuar më 6 tetor, ai e quan paraburgimin e tij një “pengmarrje” që ka vazhduar prej 20 muajsh dhe premton se do ta mbajë zotimin për ushqimin e nxënësve edhe nga qelia.

“Kam marrë një zotim tjetër që nuk e harroj: ushqimin në shkolla. Vërtetë më kanë kyçur, duke më zënë e pritë, por këtë premtim do ta mbaj edhe nga kjo qeli ku më kanë mbyllur”.

Një premtim që meriton vëmendje të veçantë teknologjike. Sepse deri tani inteligjenca artificiale gjeneronte imazhe, video, muzikë dhe tekste. Në Tiranë, mesa duket, ka hyrë edhe në industrinë e kateringut politik. Mbetet të shihet nëse nxënësve do t’u shërbehet ushqim i vërtetë apo një fotografi e supës së ditës, e realizuar në rezolucion 4K.

Bota zbulon Veliajn digjital dhe shpërthen në të qeshura

Videoja ka kaluar kufijtë e Shqipërisë, duke tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare si POLITICO, The Telegraph, The Next Web dhe Extra.ie.

“Kjo është historia më e pabesueshme në botë për momentin. Erion Veliaj, kryebashkiaku i kryeqytetit shqiptar, Tiranës, po përdor një avatar të vetes të krijuar me inteligjencë artificiale për të drejtuar qytetin. Nga burgu. 😂”- shkruan një përdoruese e rrjeteve sociale.

Gazeta irlandeze Extra.ie ka pasqyruar disa nga reagimet në rrjetet sociale. Një komentues ironizon se Shqipëria vazhdon t’i dhurojë botës disa nga momentet më qesharake. Një tjetër e imagjinon Donald Trumpin në vitin 2027 duke ndjekur të njëjtin model.

Në Reddit, dikush ka hedhur idenë që Tirana të marrë Eric Adamsin për kryebashkiak., me AI.

Pra, ndërsa vendet e tjera diskutojnë se si inteligjenca artificiale mund të transformojë ekonominë, shkencën dhe mjekësinë, Shqipëria po i demonstron botës një përdorim krejt origjinal: si të vazhdosh të bësh premtime politike pa dalë nga paraburgimi.

Tirana 2.0: Kryetari në qeli, fjalimet me Wi-Fi

E ardhmja duket premtuese. Përurimet mund të bëhen me hologram, takimet me qytetarët me avatar, ndërsa prerja e shiritave mund të realizohet me Photoshop. Nuk ka nevojë as për gërshërë, as për shirita, as për objekte të përfunduara. Mjafton një komandë: Generate inauguration.

Madje mund të krijohet edhe një version i Veliajt që nuk lodhet kurrë, nuk humbet asnjë takim dhe mban fjalime 24 orë në ditë. Nëse më parë kishte nevojë për një ekip kameramanësh, tani mjafton një ekip që di të shkruajë komandat e duhura.

Imagjinoni mbledhjen e ardhshme të bashkisë. Në ekran shfaqet kryetari virtual, në tavolinë qëndrojnë zyrtarët realë dhe të gjithë presin vendimin e radhës. Nëse dikush nuk është dakord, zgjidhja është e thjeshtë: Regenerate response.

Problemi është se inteligjenca artificiale mund të prodhojë një video me rrugë të sapoasfaltuara, por nuk mund të mbushë gropat e vërteta. Mund të krijojë pamjen e një autobusi që mbërrin në kohë, por nuk e nxjerr qytetarin nga trafiku. Mund të gjenerojë edhe një pjatë me qofte, por nxënësi nuk ngopet duke parë ekranin.

Nga ministrja virtuale te kryebashkiaku artificial

Shqipëria e ka tashmë Diellën, ministren virtuale të prezantuar nga Edi Rama. Tani kryeqyteti ka edhe avatarin e kryebashkiakut.

Nëse kjo prirje vazhdon, mund të mos jetë larg dita kur mbledhjet e qeverisë të duken si një lojë kompjuterike: ministrat flasin nga ekranet, kryebashkiakët inaugurojnë me efekte speciale dhe qytetarët marrin premtime në format MP4.

Në këtë republikë imagjinare, gjithçka mund të rregullohet me një përditësim programi. Nuk ecën projekti? Bëj refresh. Nuk mbahet premtimi? Fshi versionin e vjetër. Nuk të pëlqen realiteti? Gjenero një tjetër.

Vetëm SPAK-u dhe gjykatat nuk funksionojnë me komandën Skip Ad.

Kryebashkiaku virtual, problemet reale

Përtej shakave që kanë pushtuar rrjetet sociale, një hollësi mbetet e rëndësishme: avatari i Veliajt nuk administron Bashkinë e Tiranës dhe nuk ushtron kompetenca zyrtare. Ai është një mjet komunikimi, ndërsa çështja penale e kryebashkiakut vijon në institucionet e drejtësisë. Veliaj i mohon akuzat ndaj tij.

Megjithatë, kjo nuk e bën situatën më pak të pazakontë. Përkundrazi, kontrasti është edhe më i madh: një politikan që nuk mund të paraqitet fizikisht përpara qytetarëve, por që përmes teknologjisë mund të shfaqet sikur nuk ka ndodhur asgjë.

Dikur, kur një politikan mungonte, vendosej fotografia e tij në mur. Në vitin 2026, fotografia ka filluar të flasë, të lëvizë buzët dhe të premtojë dreka falas.

Dhe ndërsa mediat e huaja përpiqen të kuptojnë se si një kryebashkiak në paraburgim përfundoi duke u shfaqur si avatar, Tirana ka zbuluar një formë të re të komunikimit politik: edhe kur realiteti të mbyll derën, inteligjenca artificiale të hap kamerën.

Veliaj mund të ketë gjetur formulën për të qenë njëkohësisht në qeli dhe në ekran. Por ekziston një problem që as teknologjia më e avancuar nuk e zgjidh: qytetarët nuk jetojnë në një video të gjeneruar.

Ata nuk paguajnë taksa virtuale, nuk qëndrojnë në trafik virtual dhe nuk i dërgojnë fëmijët në shkolla virtuale.

Ndaj, derisa inteligjenca artificiale të mësojë të shtrojë asfalt, të pastrojë qytetin dhe të gatuajë drekën, kryebashkiaku digjital mund të vazhdojë të bëjë atë që politika shqiptare e ka përsosur prej vitesh, edhe pa ndihmën e teknologjisë:

Të prodhojë premtime me shumicë.

Me një ndryshim të vogël: tani premtimet mund të jenë artificiale edhe teknikisht.