Shëndetësia falas në letër, por jo në realitet. Shqipëria mban rekordin e zymtë në Europë për numrin më të madh të qytetarëve që nuk arrijnë të marrin shërbimin mjekësor që u nevojitet. Sipas të dhënave të fundit të publikuara nga EUROSTAT, në vitin 2024 plot 15.2% e shqiptarëve mbi moshën 16 vjeç deklaruan se kishin nevoja shëndetësore të paplotësuara, përqindja më e lartë në të gjithë kontinentin.
Për krahasim, mesatarja europiane është vetëm 3.8%. Në Greqi, vend që përballet shpesh me probleme financiare në sektorin shëndetësor, kjo shifër arrin në 13.4%, ndërsa në vende si Qipro apo Malta është respektivisht 0.2% dhe 0.7%. Në rajon, Shqipëria mbetet shumë përpara fqinjëve: vetëm 2.8% e malazezëve dhe 6% e maqedonasve kanë hasur të njëjtin problem, ndërsa në Serbi shifra shkon në 8.2%.
Arsyeja kryesore që qytetarët shqiptarë përmendin është e thjeshtë dhe dramatike: shërbimi shëndetësor është shumë i shtrenjtë. Këtë e thanë 8.8% e të pyeturve, duke e vendosur Shqipërinë të dytën në Europë pas Greqisë, ku shifra shkon në 9.1%. Në vende të tjera të rajonit si Mali i Zi apo Serbia, kjo arsye mbetet pothuajse e papërfillshme, me më pak se 2%.
Por problemi nuk ndalet këtu. 1.1% e shqiptarëve deklaruan se nuk morën trajtim për shkak të listave të gjata të pritjes, ndërsa 0.3% përmendën distancën e madhe nga shërbimi shëndetësor. Një tjetër shifër shqetësuese është ajo e qytetarëve që zgjodhën të mos shkojnë te mjeku me shpresën se gjendja do të kalonte vetë: 2% e shqiptarëve dhanë këtë përgjigje, duke u renditur të tretët në Europë pas Danimarkës (3.3%) dhe Norvegjisë (2.4%). Gjithashtu, 1% thanë se nuk kishin kohë për vizita, duke vendosur Shqipërinë sërish në vendin e dytë pas Danimarkës.
Në vendet e Bashkimit Europian, arsyet më të zakonshme për mungesën e trajtimit janë kostoja dhe listat e gjata të pritjes. Në disa vende si Gjermania, Spanja apo Irlanda, pritja është problemi kryesor, ndërsa në Francë, Itali dhe Bullgari qytetarët përmendin çmimet e larta. Nga ana tjetër, në Çeki, Danimarkë dhe Kroaci më e zakonshme është zgjedhja për të pritur që gjendja të përmirësohet vetë.
Të dhënat tregojnë edhe një tjetër prirje të qartë: sa më i madh në moshë qytetari, aq më shumë vështirësi ka për të marrë trajtimin që i duhet. Në BE, vetëm 1.9% e të rinjve 16-44 vjeç raportuan pengesa, ndërsa kjo shifër rritet në 2.6% për ata 45-64 vjeç dhe 3.3% për të moshuarit mbi 65 vjeç.
Shqipëria, megjithëse në letër ofron shëndetësi falas, në praktikë mbetet një vend ku trajtimi shëndetësor është i paarritshëm për një pjesë të madhe të popullsisë. Kostot e larta, pritjet e gjata dhe mungesa e aksesit kanë bërë që shqiptarët të ndihen të lënë pas dore pikërisht në momentin kur kanë më shumë nevojë.
Duket qartë se shëndetësia është kthyer në një luks për shumë familje shqiptare, një realitet i dhimbshëm që e vendos vendin tonë në krye të një liste ku askush nuk do të donte të ishte.
