Lumi i Vjosës dhe lumi i Shalës shpallen zona të mbrojtura, ndërsa mali i Munellës shpallet Park Natyror.
“Lumi i Vjosës dhe lumi i Shalës dhe shkojmë me dy zona të mbrojtja, në nivelin park patyror. Kemi edhe një lajm të mirë që është shpallja e Parkut të Alpet të Shqipërisë, një riorganizim të disa zonave duke i përfshirë në një territor më të gjeë gati 20 ha, sot nga 18% e territorit të zonave të mbrojtura janë 21%”, u shpreh ministrja e Mjedisit dhe Turizmit, Mirela Kumbaro, pas mbledhjes së sotme të Qeverisë.
Kujtojmë që zonat e mbrojtura të kategorive të ndryshme mbulojnë mbi 17% të sipërfaqes së Shqipërisë. Ekzistojnë mbi 750 zona të mbrojtura, duke përfshirë edhe monumente të natyrës. Sipërfaqja e përgjithshme e zonave të mbrojtura në Shqipëri është rreth 456,000 ha. Megjithëse shumica e tyre janë krijuar fillimisht për të mbrojtur habitatet natyrore, kafshët e egra, ose më rishtazi, biodiversitetin, ato pritet të ofrojnë gjithnjë e më shumë përfitime më të gjera për shoqërinë njerëzore.
Aktivitetet kryesore që gjenerojnë përfitime ekonomike (kryesisht përfitime të vogla ekonomike) brenda zonave të mbrojtura janë kullotja e bagëtive, prodhimi i mjaltit, mbledhja e bimëve medicinale dhe turizmi (Figura 1). Ruajtja e natyrës renditet si aktivitet që çon në gjenerimin e të ardhurave për shkak se aktorët i konsiderojnë zonat e mbrojtura si vende ku vlerat natyrore, kultura dhe vlerat specifike të zonës janë elemente kyç për promovimin e turizmit.
Vlerat më të larta ekonomike lidhen me përdorimin e ujit (hidrocentrale, ambalazhimi i ujit në shishe dhe ndërmarrjeve bashkiake të furnizimit me ujë), të cilat pasohen nga kullotja e bagëtive (produktet e bulmetit), turizmi dhe aktivitetet e kalimit të kohës së lirë.
Pjesa më e madhe e të ardhurave në këto zona vijnë nga ofrimi i shërbimeve /provisioning services të tilla si prodhimi i ushqimeve, lëndët e para , uji dhe burimet medicinale. Shërbimet rregullatore/regulating services, të tilla si lehtësimi i ndryshimeve klimatike, parandalimi i përmbytjeve dhe stabilizimi i tokës nuk raportohen të njihen si me vlerë ekonomike në ndonjërën nga zonat e mbrojtura. Kjo reflekton situatën aktuale, pasi autoritetet e menaxhimit të zonave të mbrojtura, banorët vendas ose bashkitë nuk gjenerojnë aktualisht ndonjë përfitim ekonomik nga kontribuimi për ruajtjen e shërbimeve të ekosistemit rregullator.
