Një prej monumenteve më të rralla dhe më të rëndësishme arkeologjike në Shqipëri, Tuma e Kamenicës, që daton nga shekulli XII para erës sonë, ka tërhequr vëmendjen e një grupi ekspertësh ndërkombëtarë nga Austria.
Vizita e fundit e tyre, e përbërë nga arkeologë, historianë dhe profesorë nga Universitetet e Vjenës dhe Salzburgut, u zhvillua në kuadër të një turi studimor në vendin tonë.
“Tuma mbetet një pikë kyçe për historinë dhe kulturën tonë. Vlera e saj arkeologjike dhe antropologjike është jashtëzakonisht e madhe, dhe çështjet e datimeve ishin pjesë e diskutimeve tona me kolegët nga Austria,” tha arkeologu shqiptar Olsi Lafe, i cili shoqëroi grupin gjatë vizitës.
Ekspertët austriakë e cilësuan Tumën e Kamenicës si një burim të pazëvendësueshëm për kërkimin shkencor. Rupert Breitwieser, arkeolog nga Universiteti i Salzburgut, theksoi se ishte thellësisht i impresionuar nga zbulimet dhe vendndodhja e monumentit:
“Unë punoj në fushën e arkeologjisë nënujore dhe historisë së mjekësisë. Ky është një vend unik, shumë i rëndësishëm dhe me një lidhje të veçantë mes natyrës dhe trashëgimisë kulturore.”
Në grup ishte edhe Annamaria Lesigang, mësuese e latinishtes në Vienë, e cila u shpreh se kjo eksperiencë e ndihmon të kuptojë më mirë prejardhjen e shumë studentëve të saj nga Ballkani:
“Ka studentë nga Maqedonia, Bosnja e Shqipëria. Ky udhëtim më ndihmon të lidhem më mirë me rrënjët e tyre kulturore.”
Gjatë qëndrimit në Shqipëri, grupi austriak vizitoi edhe qytetet e Tiranës, Shkodrës dhe Elbasanit, si dhe site arkeologjike si Lini, ku panë nga afër gërmimet pranë liqenit. Sipas tyre, bukuritë natyrore të vendit dhe pasuria nëntokësore janë të jashtëzakonshme.
Barbara Beckenberger, një tjetër pjesëtare e grupit, e krahasoi Tumën e Kamenicës me tumat e ngjashme të zbuluara më parë në Bullgari, duke nënvizuar ngjashmëritë kulturore të rajonit.
Megjithatë, sipas vizitorëve, Shqipëria ka ende shumë për të zbuluar dhe promovuar. Ata apeluan për më shumë investime në kërkim dhe eksplorim, duke theksuar se mbështetja duhet të vijë si nga institucionet vendase, ashtu edhe nga Bashkimi Europian.
Tuma e Kamenicës përfaqëson një nga vendbanimet më të njohura prehistorike në Ballkan. Deri më sot aty janë zbuluar rreth 425 skelete dhe mbi 3,600 objekte arkeologjike, përfshirë qeramikë, stoli prej ari, argjendi, bronzi, hekuri e qelibari. Monumenti mbetet dëshmi unike e praktikave mortore dhe kulturës së hershme të banorëve të lashtë të këtij territori.
